Bu Lông Mạ Kẽm Điện và Kẽm Nhúng Nóng — Chọn Đúng Cho Từng Môi Trường
Mạ kẽm điện (electroplating) và mạ kẽm nhúng nóng (HDG) khác nhau về độ dày lớp kẽm, khả năng chống gỉ và chi phí. Hướng dẫn chọn đúng theo môi trường lắp đặt.
Mạ Kẽm Điện (Electroplating / Electrogalvanizing)
Lớp kẽm được lắng điện lên bề mặt bu lông từ dung dịch kẽm sulfate. Đây là phương pháp phổ biến nhất cho bu lông thông thường.
- •Độ dày lớp kẽm: 5–12 micron
- •Bề mặt mịn, sáng bóng
- •Chịu muối phun (salt spray test): 96–240 giờ (ASTM B117)
- •Chi phí thấp
- •Không bảo vệ đủ ngoài trời > 2–3 năm tại Việt Nam (độ ẩm cao)
- •Không dùng cho môi trường biển hoặc công trình tiếp xúc đất
Mạ Kẽm Nhúng Nóng (Hot-Dip Galvanizing — HDG)
Bu lông được nhúng vào bể kẽm nóng chảy (450°C). Kẽm phản ứng với thép tạo lớp hợp kim kẽm-thép rất bền.
- •Độ dày lớp kẽm: 45–85 micron (dày hơn mạ điện 5–10 lần)
- •Bề mặt nhám, xỉn màu xám
- •Chịu muối phun: 500–1.000 giờ
- •Tuổi thọ ngoài trời: 20–50 năm (tùy môi trường)
- •Đắt hơn mạ điện ~30–50%
- •Ren bị dày lên sau HDG — cần dùng đai ốc oversized (M class) để vặn được
- •Không dùng được cho bu lông cấp bền > 10.9 (nhiệt 450°C gây giòn hydro)
Bảng Lựa Chọn Theo Môi Trường
| Môi trường | Mạ kẽm điện | HDG |
|---|---|---|
| Trong nhà, khô | Đủ | Không cần |
| Ngoài trời thành phố | 2–5 năm | 15–25 năm |
| Ven biển (> 2km) | Không đủ | Đủ dùng 10–20 năm |
| Ven biển (< 500m) | Không đủ | Xem xét inox 316 |
| Tiếp xúc đất, bê tông | Không đủ | Đủ |
Xem thêm: Inox 304 vs Mạ Kẽm · Bu Lông Cho Nhà Thép Tiền Chế
Nguyễn Minh Khoa
KS. Cơ Khí Trưởng
Kỹ sư Cơ khí (hệ chính quy) — Đại học Bách Khoa TP.HCM
Tốt nghiệp Bách Khoa TP.HCM khóa 2001, anh Khoa gắn bó với ngành vật tư cơ khí suốt 18 năm — từ kỹ thuật viên phòng kiểm định đến Kỹ sư Trưởng phụ trách toàn bộ danh mục bu lông, ốc vít của Trường An. Anh là người trực tiếp xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng đầu vào và biên soạn bộ tài liệu kỹ thuật tiêu chuẩn nội bộ.