Bu Lông Đúc Gang Xám vs Thép — Tại Sao Không Thay Thế Được Nhau?
Gang xám và thép có đặc tính cơ học rất khác nhau. Bu lông gang xám giòn, không dùng cho mối ghép chịu tải. Hiểu rõ để tránh tai nạn kỹ thuật.
Gang Xám Là Gì Và Tại Sao Không Dùng Làm Bu Lông?
- •Carbon dạng tấm hoạt động như vết nứt sẵn → gang giòn
- •Không có giới hạn chảy thực sự — phá hoại đột ngột không có biến dạng cảnh báo
- •Bền nén tốt nhưng kém kéo
Bền kéo gang xám: 100–350 MPa vs thép 8.8: 800 MPa → yếu hơn 3–8 lần.
Ứng Dụng Đúng Của Gang Và Thép Trong Bu Lông
Gang (không phải gang xám mà là ductile iron/nodular iron): Ductile iron (gang cầu) có graphite dạng cầu → dẻo hơn nhiều, có thể đúc hộp van, đầu nối lớn. Nhưng vẫn không dùng làm bu lông vì không ép được chính xác ren và không đủ độ bền mỏi.
Vì sao máy móc có vỏ gang nhưng bu lông thép? Vỏ máy gang chịu nén (bê máy xuống nền, ép nắp vào). Bu lông thép chịu kéo (giữ vỏ máy lại). Đây là phân công đúng theo tính chất vật liệu.
Đọc Nhãn Vật Liệu Bu Lông
- •Không có dấu (hoặc dấu 4.6): thép carbon thấp
- •Dấu "8.8": thép trung bình đã nhiệt luyện
- •Dấu "10.9": thép hợp kim cao cường độ
Không bao giờ dùng bu lông không rõ nguồn gốc, không ký hiệu cho kết cấu chịu lực.
Xem thêm: Cấp Bền Bu Lông 4.6, 8.8, 10.9 · Ký Hiệu Trên Đầu Bu Lông
Võ Thị Lan Phương
KS. Công nghệ Thực phẩm
Kỹ sư Công nghệ Thực phẩm — Đại học Công nghệ Thực phẩm TP.HCM (HUTECH)
Chị Lan Phương gia nhập Trường An sau 5 năm làm kỹ sư vận hành tại nhà máy chế biến thực phẩm Vissan. Chị đem lại góc nhìn khác biệt — không chỉ về vật liệu inox 316L mà còn về toàn bộ thiết kế vệ sinh của mối ghép bu lông trong nhà máy thực phẩm. Chị là tác giả bộ tài liệu hướng dẫn nội bộ về ốc vít ngành thực phẩm và dược phẩm của Trường An.