Bu Lông — Phân Loại, Cấp Bền, Vật Liệu & Bảng Tra

Cấp Bền Bu Lông 4.6 – 12.9 Nghĩa Là Gì?

Cấp bền theo ISO 898-1 ghi dạng 2 số (vd 8.8): số đầu × 100 = giới hạn bền kéo (MPa), số đầu × số sau × 10 = giới hạn chảy (MPa). Nhìn chung cấp càng cao thì giới hạn bền càng lớn và vật liệu thường kém dẻo hơn, nên chọn theo tải thực tế và điều kiện làm việc.

Nguồn: ISO 898-1 (giới hạn bền kéo danh nghĩa).

Đủ các cấp 4.6/5.6/5.8/8.8/10.9/12.9 và cách chọn theo tải xem tại cấp bền bu lông 4.6-12.9 — ý nghĩa và cách chọn.

Nên Chọn Bu Lông Thép Hay Inox 201/304/316?

Thép mạ kẽm/đen cấp bền cao (8.8-12.9), chi phí thấp, phù hợp môi trường khô ráo. Inox 304 (A2) thường dùng cho môi trường ẩm nhẹ, thực phẩm, thùng đông lạnh (tuỳ điều kiện và nồng độ muối/hoá chất). Inox 316 (A4) nên ưu tiên cho môi trường ven biển, hóa chất (tuỳ nồng độ clorua/hoá chất). Inox 201 thường có giá thấp hơn 304 nhưng chống ăn mòn kém hơn (theo thành phần Ni/Cr/Mn, ASTM A240) — cần phân biệt kỹ khi mua để tránh nhầm mác.

Bu Lông Ngoài Trời, Ven Biển Cần Lưu Ý Gì?

Một số ngành cần bu lông đạt yêu cầu riêng ngoài cấp bền/vật liệu thông thường — ví dụ hệ thống phòng sạch (cleanroom) cần bu lông không bong tróc hạt, đạt tiêu chuẩn ISO 14644. Sau khi lắp, bu lông chịu rung cần kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm hiện tượng nối lỏng.

Hỏng phần ren và hỏng phần đầu bu lông là hai sự cố khác nhau và cách xử lý cũng khác nhau: ren hỏng nằm trong lỗ, còn đầu hỏng nằm ở hốc lục giác và tự nặng thêm sau mỗi lần cố vặn. Xem cơ chế và mốc phải khoan tại bài đầu bu lông, ốc vít bị toét lục giác.

Hai việc hay bị bỏ qua vì tưởng là chuyện nhỏ. Siết sai lực làm hỏng mối ghép trước cả khi bu lông kịp gỉ — trị số theo cấp bền và cách tra xem mô men siết bu lông: bảng tra cứu đầy đủ, còn các kiểu siết sai hay gặp nhất ngoài xưởng và cách sửa từng kiểu xem sai lầm khi siết bu lông không đúng mô men. Còn hàng nằm kho lâu thì hỏng bắt đầu từ ren chứ không từ thân — cách cất và xử lý hàng tồn xem bảo quản bu lông ốc vít trong kho chống gỉ.