Tiêu Chuẩn ISO 4014 & ISO 4017: Quy Định Quốc Tế Cho Bu Lông Lục Giác

Trả lời nhanh: ISO 4017 là bu lông lục giác ren suốt, tương đương DIN 933; ISO 4014 là ren lửng có đoạn thân trơn, tương đương DIN 931. Hai chuẩn chung kích thước đầu lục giác, chỉ khác phần ren trên thân; cần chịu cắt thì chọn ren lửng, cần linh hoạt chiều dài kẹp thì chọn ren suốt.

Bản Vẽ Và Kích Thước Bu Lông ISO 4017, ISO 4014

Cùng cỡ ren, bu lông ISO 4017 và ISO 4014 có chung kích thước đầu: M10 có cỡ cờ lê (s) 16 mm và chiều cao đầu (k) 6,4 mm, M12 là 18 mm và 7,5 mm, M16 là 24 mm và 10 mm. Bảng dưới là giá trị danh nghĩa.

Nguồn: ISO 4014:2022, ISO 4017 (giá trị danh nghĩa).

Với cỡ M8, mô-men siết và tải thử theo từng cấp bền xem ở trang thông số bu lông M8. Riêng M12, bảng trên ghi cờ-lê 18 mm theo ISO còn DIN 933 ghi 19 mm, nên đối chiếu bản vẽ trước khi chọn cờ-lê; thông số từng cấp bền ở bảng thông số bu lông M12 theo DIN 933, cỡ M16 ở bảng thông số bu lông M16 theo từng cấp bền. Cỡ M14 có cờ-lê 21 mm theo ISO 4017 nhưng 22 mm theo DIN 933, xem kích thước bu lông M14 theo hai chuẩn; cỡ M20 dùng cờ-lê 30 mm ở cả hai chuẩn, thông số ở bulong M20 theo từng cấp bền.

Chọn Nhanh Ren Suốt Hay Ren Lửng

Bản vẽ ghi loại nào thì giữ đúng loại đó, không tự đổi cho tiện mua: đổi loại làm đoạn thân trơn lệch khỏi mặt ghép so với thiết kế. Khung gầm xe thì theo chỉ định của nhà sản xuất xe.

Ren Suốt Và Ren Lửng Khác Nhau Thế Nào

• •ISO 4014, ren lửng (ren một phần): thân có một đoạn trơn nằm sát dưới đầu, ren chỉ chiếm đoạn cuối thân. Đoạn trơn giữ nguyên tiết diện, không bị giảm do rãnh ren.
• •ISO 4017, ren suốt (ren toàn phần): ren chạy từ chân đầu bu lông đến hết thân, linh hoạt khi cần điều chỉnh chiều dài kẹp hoặc xuyên qua nhiều lớp mỏng.

Sự tương đương với DIN giúp tra cứu và thay thế khi nguồn hàng đến từ các thị trường khác nhau, xem bảng so sánh tiêu chuẩn DIN và ISO cho bu lông. Hai loại đầu lục giác ngoài và lục giác chìm so sánh trong bu lông lục giác ngoài và Allen.

Tính Đoạn Ren b Của Bu Lông Ren Lửng

Theo ISO 888 (quy tắc chiều dài ren dùng cho bu lông ren lửng), chiều dài ren b phụ thuộc đường kính d và tổng chiều dài l: khi l ≤ 125 mm, b = 2d + 6; khi 125 mm < l ≤ 200 mm, b = 2d + 12; khi l > 200 mm, b = 2d + 25. Ví dụ M12×100 có b = 30 mm, nghĩa là 70 mm thân trơn; M16×150 có b = 44 mm. Phần ren phải dài hơn chiều dày đai ốc, đồng thời đoạn thân trơn phải nằm đúng mặt ghép, nên tính b trước khi chốt chiều dài.

Đoạn thân trơn chịu cắt tốt hơn đoạn ren, nhưng giá trị chịu cắt phụ thuộc giới hạn chảy của cấp bền đã chọn. Với mối ghép chịu tải quan trọng, cần tính theo tiêu chuẩn thiết kế kết cấu thay vì ước lượng.

Cấp Bền Và Cách Đọc Ký Hiệu

ISO 4014 và ISO 4017 chỉ quy định kích thước hình học, không tự quy định cơ tính. Cấp bền do ISO 898-1 quy định riêng, ký hiệu phổ biến gồm 4.6, 5.6, 8.8, 10.9 và 12.9.

• •Số đầu tiên nhân với 100 cho biết giới hạn bền kéo (MPa). Theo ISO 898-1, cấp 8.8 có bền kéo danh nghĩa 800 MPa.
• •Số thứ hai thể hiện tỉ lệ giữa giới hạn chảy và giới hạn bền. Theo ISO 898-1, với 8.8 giới hạn chảy bằng khoảng 80% giới hạn bền, tức gần 640 MPa (cỡ đến 16 mm).

Mỗi cấp bền cần siết đúng lực để tránh chờn ren hoặc lỏng mối ghép: tra bảng mô-men siết bu lông đầy đủ theo cấp bền và kích thước trước khi lắp, hoặc tra nhanh bằng công cụ tra mô-men siết theo cấp bền 4.8 đến 12.9. Bu lông inox không dùng hệ ký hiệu 8.8 mà ghi theo ISO 3506 dạng A2-70 hoặc A4-80, xem bu lông inox A2-70 và chỗ khác thép 8.8. Mối nối công trình dùng bu lông cường độ cao thì xem cấp bền và mác A325, A490 cho bu lông kết cấu thép.

Vật Liệu Và Lớp Mạ Theo Môi Trường

• •Thép mạ kẽm điện phân: môi trường khô ráo, chi phí thấp.
• •Mạ kẽm nhúng nóng: ngoài trời, chống ăn mòn tốt hơn cho thùng xe dầm mưa nắng.
• •Inox 304, 316: môi trường ẩm, hóa chất. Với inox 304, kiểu ren suốt tương đương DIN 933 có quy cách riêng ở bu lông inox 304 lục giác ngoài.
• •Inox 201: chịu ăn mòn kém hơn, chỉ dùng nơi khô ráo.

Bu lông thép 8.8 có bảng giá riêng ở bu lông lục giác thép đen 8.8, các kiểu đầu và kiểu thân khác xem ở danh mục bu lông Trường An.

Hệ Mét Và Hệ Inch Không Lắp Lẫn

ISO 4014 và ISO 4017 là hệ mét. Bản vẽ thiết bị gốc Mỹ ghi cỡ inch (3/8", 1/2") có bước ren tính theo số ren trên inch, nên đai ốc hệ mét không vặn vừa bu lông hệ inch dù đường kính gần bằng nhau. Gặp cỡ inch thì tra cỡ gần nhất ở bảng quy đổi bu lông hệ mét sang hệ inch, rồi đo mẫu thực để xác nhận, không lắp lẫn hai hệ.

Đặt Mua Bu Lông ISO 4017, ISO 4014 Ghi Gì?

Một dòng đặt hàng đủ ý gồm năm thông tin: tiêu chuẩn, cỡ ren × chiều dài, cấp bền hoặc mác inox, lớp mạ và số lượng. Ví dụ: "ISO 4017 M10×40, cấp 8.8, mạ kẽm điện, 200 cái". Chiều dài bu lông lục giác tính từ mặt dưới đầu đến hết thân, không tính phần đầu; đo từ đỉnh đầu là lỗi hay gặp.

• •Ghi tiêu chuẩn là đã chọn kiểu ren: ghi thêm "ren suốt" hoặc "ren lửng" giúp tránh nhầm khi bản vẽ dùng tên DIN.
• •Đai ốc và long đền ghi riêng: đai ốc có bảng giá đai ốc lục giác theo cỡ, mỗi loại có tiêu chuẩn riêng.
• •Số lượng đếm từ bản vẽ: gộp theo từng tổ hợp cỡ ren, chiều dài, cấp bền; cách đếm xem bóc tách số lượng bu lông từ bản vẽ khung thép.
• •Chưa chắc nên chọn ren lửng hay ren suốt: gửi vị trí lắp và loại lực (cắt hay kéo) để được tư vấn. Cần số lượng lớn thì xem mua bu lông ốc vít ở đâu tại Hà Nội và TP.HCM, hoặc gọi 0878 939 639. Bản in của các nhóm khác có ở tài liệu in bảng giá và catalog.

Cùng chủ đề: bu lông cường độ cao 8.8 vs 10.9; thông số và ứng dụng của bu lông M16 trong kết cấu lớn. Xem trang tổng quan: bảng tải thử và mô-men siết của bu lông M20 theo cấp bền.