Co Hàn Ống Thép (Elbow) 90° — Kích Thước Theo ASME B16.9, B16.11, JIS B2311
Co hàn (elbow) dùng đổi hướng dòng chảy trong đường ống công nghiệp — lắp bằng hàn giáp mối cho cỡ lớn hoặc hàn ổ cắm cho cỡ nhỏ áp lực cao. Kích thước tách riêng theo từng tiêu chuẩn, không gộp lẫn.
Trả Lời Nhanh: Co Hàn Là Gì?
Co hàn (elbow) là phụ kiện ống thép hình cong dùng đổi hướng dòng chảy, thường gặp ở góc 90° (còn có 45°). Có hai kiểu lắp chính:
- Long Radius (LR) — hàn giáp mối: theo ASME B16.9, bán kính cong danh nghĩa bằng 1.5 lần NPS, hai đầu co được hàn trực tiếp giáp với đầu ống. Dùng cho cỡ ống lớn, đường ống công nghiệp áp lực trung bình tới cao.
- Socket-Weld (SW) — hàn ổ cắm: theo ASME B16.11, một đầu co khoét lõm (socket) vừa khít đường kính ngoài ống để lồng ống vào rồi hàn quanh miệng ổ cắm. Chỉ có tới NPS 4", dùng cho cỡ ống nhỏ ở hệ áp lực cao (Class 3000/6000/9000).
Vật Tư Trường An cung cấp co hàn ống thép theo ASME B16.9, ASME B16.11, JIS B2311 và EN 10253 — tra kích thước ở bảng đúng tiêu chuẩn của bản vẽ; cỡ ngoài bảng báo quy cách theo catalog nhà sản xuất khi báo giá.
Bảng Kích Thước Theo Từng Tiêu Chuẩn
ASME B16.9 — Co 90° Long Radius (LR = 1.5×NPS), hàn giáp mối
| NPS | Chiều dài tâm-đến-đầu (A, mm) |
|---|---|
| 2" | 76 |
| 4" | 152 |
| 6" | 229 |
Nguồn: ASME B16.9-2018 (đối chiếu pipingengineer.org, wermac.org).
ASME B16.11 — Co 90° Hàn Ổ Cắm (Socket-Weld), Class 3000
| NPS | Chiều dài tâm-đến-đáy ổ cắm (A, mm) |
|---|---|
| 1" | 22 |
| 2" | 38 |
| 4" | 66.5 |
Nguồn: ASME B16.11 (đối chiếu wermac.org, creativeforged.com).
JIS B2311 (Nhật) — Co 90°
| Cỡ danh nghĩa | Đường kính ngoài OD (mm) | Chiều dài tâm-đến-đầu (mm) |
|---|---|---|
| 1" (DN25) | 34.0 | 38.1 |
| 2" (DN50) | 60.5 | 76.2 |
| 4" (DN100) | 114.3 | 152.4 |
| 6" (DN150) | 165.2 | 228.6 |
Nguồn: JIS B2311/B2312 — ống thép SGP (đối chiếu steeljrv.com, pipelinedubai.com).
EN 10253 (Châu Âu, ký hiệu "Bauart 3") — Co 90°
| DN | Đường kính ngoài D (mm) | Bề dày T (mm) | Chiều dài tâm-đến-đầu F (mm) |
|---|---|---|---|
| DN50 | 60.3 | 2.9 | 76 |
| DN100 | 114.3 | 3.6 | 152 |
| DN150 | 168.3 | 4.5 | 229 |
Nguồn: catalog highpressurepipefittings.com, skylandmetal.in, redearthsteels.com (ghi "EN 10253-1, Bauart 3, 90°").
Bề dày T theo EN 10253 khác bề dày SCH40/SCH80 của ASME B36.10M — hai hệ bề dày danh nghĩa riêng, không quy đổi thẳng sang Schedule.
Chọn Co Hàn Theo Ứng Dụng Nào?
Hàn giáp mối cỡ lớn (ASME B16.9): dùng cho tuyến ống chính, đường kính lớn, cần giảm tổn thất áp suất qua co (Long Radius). Hàn ổ cắm cỡ nhỏ áp lực cao (ASME B16.11): dùng cho nhánh phụ, đường ống công nghệ đường kính nhỏ (tới NPS 4") ở hệ áp lực cao như Class 3000. Nếu dự án theo bản vẽ/tiêu chuẩn Nhật thì tra theo JIS B2311 (đơn vị DN); theo bản vẽ châu Âu thì tra theo EN 10253 — không trộn lẫn số liệu giữa các hệ tiêu chuẩn khi đặt hàng.
Cần tra chiều dày thành ống theo Schedule (SCH40/SCH80) đi kèm co hàn? Xem công cụ tra SCH.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Co hàn ống thép (elbow) là gì?
Co hàn ống thép (elbow) là phụ kiện dùng đổi hướng dòng chảy trong đường ống, thường gặp là góc 90°, lắp bằng cách hàn giáp mối (butt-weld) hoặc hàn ổ cắm (socket-weld) tuỳ theo cỡ ống và áp lực hệ thống.
❓ Co hàn Long Radius (LR) khác co hàn ổ cắm (Socket-Weld) ở điểm nào?
Co Long Radius theo ASME B16.9 có bán kính cong danh nghĩa bằng 1.5 lần NPS, hàn giáp mối trực tiếp vào đầu ống, dùng cho cỡ ống lớn và dòng chảy cần giảm tổn thất áp suất. Co hàn ổ cắm theo ASME B16.11 có một đầu khoét lõm (socket) để lồng ống vào rồi hàn quanh miệng, chỉ dùng cho cỡ ống nhỏ (tới NPS 4") ở hệ áp lực cao như Class 3000.
❓ Vì sao co hàn ổ cắm ASME B16.11 không có cỡ NPS 6"?
ASME B16.11 (hàn ổ cắm và ren) chỉ quy định phạm vi cỡ NPS 1/8" đến NPS 4". Cỡ ống từ NPS 6" trở lên dùng phụ kiện hàn giáp mối theo ASME B16.9, không có phiên bản hàn ổ cắm tương ứng.
❓ Co hàn EN 10253 "Bauart 3" có phải Type A hay Type B của EN 10253-2 không?
Chưa xác định được rõ. Ba catalog nhà sản xuất đang dùng cho bảng kích thước ở trên đều tự ghi bảng gốc là "EN 10253-1, Bauart 3, 90°" (ký hiệu kiểu Đức) mà không nêu rõ đây là Type A hay Type B theo đúng phân loại của EN 10253-2. Số liệu vẫn dùng được để tham khảo kích thước phổ biến trên thị trường, nhưng cần tra thêm bản tiêu chuẩn gốc nếu cần xác định chính xác Type.
❓ Chọn co hàn theo tiêu chuẩn nào cho công trình dùng thiết bị Nhật hoặc châu Âu?
Hệ thống theo thiết bị/bản vẽ Nhật dùng JIS B2311 (đơn vị tính theo DN, ví dụ DN50, DN100). Hệ thống theo bản vẽ châu Âu dùng EN 10253. Hệ thống theo tiêu chuẩn Mỹ (thường gặp tại Việt Nam) dùng ASME B16.9 hoặc B16.11 theo cỡ NPS — không trộn lẫn đơn vị/tiêu chuẩn giữa các hệ khi đặt hàng.
Cần co hàn ống thép đúng tiêu chuẩn?
Gửi NPS/DN, tiêu chuẩn và kiểu hàn cần dùng, nhận tư vấn và báo giá theo đúng quy cách.