Van Cổng (Gate Valve) — Cơ Chế, Tiêu Chuẩn API 600/602
Van cổng đóng/mở bằng nâng/hạ đĩa van, cách ly dòng chảy hoàn toàn — không dùng để điều tiết lưu lượng. Kết cấu theo API 600 (cỡ lớn NPS 2–48) hoặc API 602 (cỡ nhỏ ≤NPS 4, thân đặc).
Trả Lời Nhanh: Van Cổng Là Gì?
Van cổng đóng/mở bằng cách nâng hoặc hạ một đĩa van theo phương thẳng đứng, cắt ngang dòng chảy để cách ly hoàn toàn. Van cổng không dùng để điều tiết lưu lượng — khi mở một phần, đĩa van dễ bị mài mòn do dòng chảy tốc độ cao đi qua khe hở hẹp.
Tiêu Chuẩn API 600 Và API 602
API 600 — Van cổng thép bulông nắp, hạng nặng
Áp dụng cho van cổng thép kiểu bulông nắp (bolted bonnet), dùng trong lọc hóa dầu và các ứng dụng ăn mòn/mài mòn cần cửa mở hoàn toàn (full port), thành dày, ty van lớn. Phạm vi cỡ NPS 2 (DN50) đến NPS 48 (DN1200), cấp áp lực Class 150 đến Class 2500. Kết cấu điển hình: outside screw & yoke (OS&Y), ty van nâng (rising stem), vô lăng không nâng, cửa đơn hoặc đôi, đĩa nêm hoặc đĩa song song, mặt kín kim loại-kim loại, nối mặt bích hoặc hàn đối đầu.
API 602 — Cỡ nhỏ, thân đặc (KHÔNG phải bản thu nhỏ API 600)
API 602 cùng họ tiêu chuẩn van cổng thép nhưng chỉ áp dụng cho cỡ nhỏ, tối đa NPS 4 (DN100), với thân van đặc. Đây là tiêu chuẩn kết cấu riêng, không phải bản thu nhỏ của API 600 — không suy diễn số liệu giữa hai tiêu chuẩn.
Kích thước mặt-đối-mặt (face-to-face)
API 600 không có bảng mặt-đối-mặt riêng — tiêu chuẩn dẫn chiếu trực tiếp đến ASME B16.10 (cùng bộ tiêu chuẩn dùng cho van bi ở trang /van-cong-nghiep/van-bi). Trị số theo từng NPS/Class tra riêng ở bảng ASME B16.10 dành cho van cổng — bảng số Class 150 ở trang van bi không áp dụng cho van cổng, hai bảng số khác nhau dù cùng dẫn chiếu ASME B16.10.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Van cổng (gate valve) là gì, cơ chế đóng/mở thế nào?
Van cổng đóng/mở bằng cách nâng hoặc hạ một đĩa van theo phương thẳng đứng, cắt ngang dòng chảy. Khi đĩa nâng hết, van mở hoàn toàn (full port); khi đĩa hạ hết, van đóng hoàn toàn — dùng để cách ly dòng chảy, không phải để điều tiết lưu lượng.
❓ Vì sao van cổng không dùng để điều tiết lưu lượng?
Khi đĩa van chỉ mở một phần, dòng chảy tốc độ cao đi qua khe hở hẹp gây xói mòn/mài mòn bề mặt đĩa và seat rất nhanh, làm giảm tuổi thọ và độ kín của van. Vì vậy van cổng chỉ dùng ở hai trạng thái đóng hoàn toàn hoặc mở hoàn toàn, khác với van cầu hoặc van bướm là loại có thể điều tiết.
❓ API 600 quy định phạm vi cỡ và cấp áp lực nào?
API 600 áp dụng cho van cổng thép kiểu bulông nắp (bolted bonnet) hạng nặng, dùng trong lọc hóa dầu và các ứng dụng ăn mòn/mài mòn cần cửa mở hoàn toàn. Phạm vi cỡ từ NPS 2 (DN50) đến NPS 48 (DN1200), cấp áp lực Class 150 đến Class 2500. Kết cấu điển hình: outside screw & yoke (OS&Y), ty van nâng (rising stem), đĩa nêm hoặc đĩa song song, mặt kín kim loại-kim loại, nối mặt bích hoặc hàn đối đầu.
❓ API 602 khác API 600 ở điểm nào?
API 602 cùng họ tiêu chuẩn van cổng thép nhưng chỉ áp dụng cho cỡ nhỏ, tối đa NPS 4 (DN100), với thân van đặc (không rỗng như API 600). API 602 KHÔNG phải là bản thu nhỏ của API 600 — đây là hai tiêu chuẩn kết cấu riêng, chọn theo đúng cỡ van cần dùng, không suy diễn số liệu từ tiêu chuẩn này sang tiêu chuẩn kia.
❓ Kích thước mặt-đối-mặt (face-to-face) của van cổng API 600 tra ở đâu?
API 600 không có bảng mặt-đối-mặt riêng, mà dẫn chiếu trực tiếp đến ASME B16.10 (cùng bộ tiêu chuẩn dùng cho van bi tại trang /van-cong-nghiep/van-bi). Trị số theo từng NPS và Class tra riêng ở bảng ASME B16.10 dành cho van cổng — bảng số Class 150 ở trang van bi KHÔNG áp dụng cho van cổng.
Cần van cổng đúng tiêu chuẩn cho công trình?
Gửi cỡ, cấp áp lực và kiểu nối cần dùng, nhận tư vấn và báo giá theo đúng quy cách.