Chỉ Số IP Đèn Thùng Xe: IP67, IP68, IP69K Đọc Thế Nào
Đọc mã IP trên đèn và linh kiện điện thùng xe: chữ số bụi, chữ số nước, IP67, IP68, IP69K theo IEC 60529 và ISO 20653, chọn đúng vị trí lắp khi mua.
Trả lời nhanh: Mã IP gồm hai chữ số: số đầu là mức kín bụi, số sau là mức chống nước. Theo tiêu chuẩn IEC 60529, IP67 nghĩa là kín bụi hoàn toàn và chịu ngâm nước ngắn hạn; IP68 là ngâm sâu hơn theo điều kiện nhà sản xuất công bố; IP69K (ISO 20653) là chịu tia nước nóng áp lực cao khi rửa xe. Ba mức này là ba phép thử khác nhau, không phải bậc thang cộng dồn.
Mã IP trên đèn thùng xe gồm những phần nào?
Mã IP (Ingress Protection) in trên vỏ đèn, hộp đấu dây hay giắc nối là kết quả thử nghiệm theo tiêu chuẩn, không phải lời quảng cáo chung chung. Cách đọc:
| Phần của mã | Ý nghĩa | Ví dụ trên đèn |
|---|---|---|
| Chữ số thứ nhất | Mức chống vật rắn và bụi lọt vào, theo tiêu chuẩn IEC 60529 | Số 6 = kín bụi (dust-tight) |
| Chữ số thứ hai | Mức chống nước, theo tiêu chuẩn IEC 60529 | Số 7 = ngâm nước ngắn hạn |
| Chữ X thay cho một số | Không công bố phép thử cho phần đó (theo IEC 60529) | IPX6 = chỉ công bố mức nước |
| Chữ K sau số (6K, 9K) | Phép thử riêng cho phương tiện giao thông đường bộ, theo tiêu chuẩn ISO 20653 | IP6K9K, IP69K |
Ở chữ số bụi, mức 5 nghĩa là bụi vẫn có thể lọt vào nhưng không đủ để cản trở hoạt động an toàn, còn mức 6 là không có bụi lọt vào (theo IEC 60529, nguồn: tổng hợp IP code trên Wikipedia). Với đèn lắp gầm hoặc sau thùng, nơi bụi đường và bùn bám nhiều, nên tìm chữ số đầu là 6.
IP65, IP66, IP67, IP68, IP69K khác nhau ra sao?
Chữ số thứ hai mô tả từng phép thử nước. Thông số dưới đây lấy theo bảng tổng hợp IEC 60529 và ISO 20653 (nguồn: Wikipedia IP code, đối chiếu bảng giải thích của Hardkorr):
| Chữ số nước | Phép thử (theo tiêu chuẩn) | Tình huống trên thùng xe |
|---|---|---|
| 5 | Tia nước từ vòi 6,3 mm, áp 30 kPa, cách 3 m, tối thiểu 3 phút (theo tiêu chuẩn IEC 60529) | Mưa tạt, nước bắn khi chạy |
| 6 | Tia nước mạnh từ vòi 12,5 mm, áp 100 kPa, cách 3 m, tối thiểu 3 phút (theo tiêu chuẩn IEC 60529) | Sóng nước khi qua vũng sâu |
| 7 | Ngâm nước 30 phút, đáy thiết bị sâu 1 m hoặc đỉnh sâu 0,15 m, lấy mức sâu hơn (IEC 60529) | Ngập tạm khi lội nước |
| 8 | Ngâm lâu hơn hoặc sâu hơn mức 7, độ sâu và thời gian do nhà sản xuất công bố (IEC 60529) | Phải đọc catalog để biết điều kiện |
| 9K | Tia nước 80 °C, áp 8–10 MPa, vòi cách 0,10–0,15 m, tổng tối thiểu 2 phút (theo tiêu chuẩn ISO 20653) | Rửa xe bằng máy áp lực nước nóng |
Điểm dễ hiểu sai nhất là IP68: tiêu chuẩn IEC 60529 để nhà sản xuất tự công bố độ sâu và thời gian, nên hai đèn cùng ghi IP68 có thể đã thử ở điều kiện khác nhau. Khi mua, hỏi hoặc tìm trong catalog dòng ghi rõ độ sâu và thời gian ngâm.
Vì sao đèn IP67 chưa chắc chịu được rửa áp lực?
Theo bảng tổng hợp IEC 60529, các mức chống nước không cộng dồn từ trên mức 6 trở lên: một thiết bị đạt mức 7 (ngâm) chưa chắc đạt mức 5 hay 6 (tia nước), vì ngâm tĩnh và tia phun là hai kiểu tác động khác nhau. Vì vậy nhiều đèn ghi kép, ví dụ "IP66/IP67" hoặc "IP67/IP69K", để cho biết đã qua cả hai phép thử.
Với thùng xe chở thực phẩm, rác hoặc vật liệu xây dựng thường xuyên rửa bằng máy áp lực, đèn chỉ ghi IP67 có thể bị nước len qua gioăng khi vòi phun gần. Trường hợp này nên chọn đèn ghi thêm IP69K hoặc IP6K9K theo tiêu chuẩn ISO 20653. Theo bảng tổng hợp IP code, phép thử 9K trong ISO 20653 thay cho DIN 40050-9 trước đây, và ra đời từ nhu cầu rửa phương tiện giao thông đường bộ.
Chọn mã IP theo vị trí lắp trên thùng xe thế nào?
Bảng dưới là gợi ý đọc mã theo vị trí, dựa trên định nghĩa phép thử của IEC 60529 và ISO 20653 ở trên — không thay cho thông số riêng của từng đèn:
| Vị trí | Tác động chính | Mã nên tìm trên catalog |
|---|---|---|
| Đèn trần trong thùng kín | Bụi, ẩm | Chữ số bụi 5 hoặc 6 theo IEC 60529 |
| Đèn hông, đèn sườn | Mưa tạt, bùn bắn, rửa xe thường | IP66 hoặc IP67 theo IEC 60529 |
| Đèn hậu, đèn biển số, đèn gầm | Nước vũng, bùn, có thể ngập | IP67, tốt hơn nếu ghi kèm IP66 (IEC 60529) |
| Thùng rửa áp lực nước nóng thường xuyên | Tia nước nóng áp cao | IP69K hoặc IP6K9K theo tiêu chuẩn ISO 20653 |
| Giắc nối, hộp đấu dây | Nước đọng, rung | Cùng mức với đèn nó cấp điện (theo IEC 60529) |
Mã IP của đèn chỉ có nghĩa khi đầu dây và giắc nối cũng kín. Cách đấu dây, chọn giắc chống nước cho cả hệ đèn thùng có ở bài bộ dây điện, giắc nối thùng xe IP67. Phân biệt hệ điện để tránh cháy đèn xem bài đèn xe tải 24V và 12V.
Kiểm gì trước khi mua hoặc thay đèn, linh kiện điện?
- •Đọc mã IP in trên vỏ hoặc nhãn, không chỉ trên bao bì; ghi lại cả hai chữ số và có chữ K hay không.
- •Tìm mã kép (ví dụ IP66/IP67, IP67/IP69K) nếu đèn vừa bị ngâm vừa bị phun, vì theo IEC 60529 các mức trên 6 không cộng dồn.
- •Với IP68, tìm dòng ghi độ sâu và thời gian ngâm trong catalog; không có thì coi như chưa rõ điều kiện thử.
- •Kiểm gioăng và ốc bắt kính: đèn có mã IP cao nhưng gioăng lắp lệch, ốc thiếu thì vẫn vào nước.
- •Kiểm giắc nối và đầu dây cùng cấp với đèn; điểm nối hở là chỗ nước vào trước.
- •Hỏi chứng nhận thử nghiệm nếu mua số lượng lớn cho xe rửa áp lực nóng: phiếu thử theo ISO 20653 cho biết áp lực, nhiệt độ thực tế đã thử.
- •Đối chiếu điện áp 12V/24V và chuẩn chiếu sáng (ECE) — mã IP không thay cho hai thông tin này.
Trường An cung cấp đèn, giắc nối và linh kiện thùng xe có ghi mã IP trên catalog nhà cung cấp. Gọi 0878 939 639 kèm vị trí lắp và cách rửa xe để được đối chiếu đúng loại.
Nguồn tham khảo
- •Wikipedia, IP code (tổng hợp IEC 60529 và ISO 20653): https://en.wikipedia.org/wiki/IP_code
- •Hardkorr, What do IP ratings mean: https://hardkorr.com/au/what-do-ip-ratings-mean
Cùng chủ đề: Bộ dây điện, giắc nối IP67; Đèn xe tải đạt ECE E-mark và FMVSS 108; Cách đấu nối điện đèn thùng xe.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ IP67 và IP68 khác nhau thế nào?
Theo tiêu chuẩn IEC 60529, IP67 là ngâm nước 30 phút ở độ sâu khoảng 1 m, còn IP68 là ngâm lâu hơn hoặc sâu hơn theo điều kiện do nhà sản xuất công bố. Vì vậy cần đọc catalog để biết IP68 của từng đèn đã thử ở độ sâu nào.
❓ IP69K có tốt hơn IP67 không?
Không hẳn. IP69K theo ISO 20653 là phép thử tia nước nóng áp lực cao, còn IP67 là phép thử ngâm nước. Đèn đạt một phép thử chưa chắc đạt phép kia, nên xe vừa lội nước vừa rửa áp lực nên chọn đèn ghi cả hai mã, ví dụ IP67/IP69K.
❓ Chữ X trong IPX6 nghĩa là gì?
Theo tiêu chuẩn IEC 60529, chữ X thay cho chữ số mà nhà sản xuất không công bố phép thử. IPX6 chỉ cho biết mức chống tia nước mạnh, không cho biết mức kín bụi; đèn lắp gầm nhiều bụi nên tìm loại ghi rõ chữ số bụi là 6.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.