Lắp Và Căng Bạt Phủ Thùng Xe Bán Tải — Ba Chỗ Khác Hẳn Mui Bạt Xe Tải
Thứ tự căng thì giống mui bạt xe tải: từ giữa ra hai đầu, buộc đối xứng, khoá góc sau cùng. Nhưng thùng bán tải không có kèo, nên ba thứ phải làm khác: tự tạo dốc thoát nước, neo vào khoen và mép thành, và xử phần bạt đập phần phật khi chạy nhanh.
Lắp và căng bạt phủ thùng xe bán tải thế nào cho đúng?
Trả lời nhanh: Căng từ giữa ra hai đầu, buộc đối xứng hai bên, khoá góc sau cùng — đúng như mui bạt xe tải. Ba chỗ khác hẳn: thùng bán tải không có kèo nên phải tự tạo dốc thoát nước, điểm neo là khoen và mép thành thùng, và tấm phẳng đập phần phật ở tốc độ cao.
Phần nào lấy thẳng từ quy trình mui bạt xe tải, phần nào thì không
Nguyên tắc căng là chung cho mọi tấm bạt: cố định điểm giữa trước ở cả hai cạnh dài, rồi kéo dần ra hai đầu, và buộc luân phiên trái — phải thay vì siết hết một bên. Phần này đã có bài riêng, quy trình lắp mui bạt thùng xe tải đúng kỹ thuật giải thích đủ vì sao bắt đầu từ một góc là tạo nếp nhăn chéo không gỡ được. Đọc phần đó trước, bài này không chép lại.
Thứ bài đó không trả lời được cho xe bán tải nằm ở một câu: nó mở bằng "trải bạt lên khung kèo". Thùng sau của xe bán tải là thùng hở, không có kèo, không có móc bạt dọc thành và không có khoá căng bạt. Bỏ ba thứ đó đi thì ba việc khác xuất hiện, và đó là nội dung bài này.
🔴 Bác một cách làm đang phổ biến: siết thật căng cho bạt khỏi đập. Căng hết cỡ một tấm phẳng không có gì đỡ ở giữa không làm nó hết đập — nó chỉ chuyển toàn bộ lực gió vào các khoen ở mép. Khoen là chỗ vải bị đục thủng rồi bấm vòng kim loại vào, tức là điểm yếu nhất của cả tấm. Bạt căng quá là bạt rách từ khoen ra, thường ở khoen góc trước nơi gió đập mạnh nhất.
Ba chỗ bạt phủ bán tải khác hẳn mui bạt xe tải
Một: không có kèo nên không có dốc thoát nước sẵn. Mui bạt xe tải nằm trên khung kèo cong, nước mưa tự chảy xuống hai bên. Tấm bạt phủ trên miệng thùng bán tải nằm ngang, và một tấm nằm ngang thì chỗ nào chùng nhất sẽ đọng nước ở đó. Nước đọng nặng dần, kéo tấm chùng thêm, rồi vũng nước lớn thêm — nó tự lớn lên chứ không dừng lại. Cách xử là chủ động tạo độ cao ở giữa thùng: chất hàng cao hơn ở giữa, hoặc đặt một thanh gác ngang miệng thùng làm sống, để mặt bạt có hai mái dốc ra hai bên thay vì một mặt phẳng.
Hai: điểm neo là khoen và mép thành thùng, không phải móc bạt. Trên xe tải, dây đai luồn qua móc bạt hàn sẵn dọc thành. Trên bán tải, dây luồn qua khoen của tấm rồi vòng xuống mép trong thành thùng, hoặc bắt vào chính các móc chằng hàng có sẵn trong lòng thùng. Chỗ hay sai là buộc vào thanh thể thao hoặc vào nắp che khoang chở hàng phía trên — những thứ đó không phải điểm chịu lực cho cả tấm bạt. Phụ kiện đúng cho việc này nằm ở phụ kiện bạt xe tải.
Ba: tấm phẳng không kèo đập phần phật ở tốc độ cao. Bạt đập không chỉ ồn — mỗi nhịp đập là một lần giật vào khoen, và đó là cách khoen bị kéo toét ra khỏi vải. Nguyên nhân là gió luồn vào dưới tấm từ phía trước rồi nâng tấm lên. Cách xử nằm ở mép trước chứ không nằm ở lực căng: mép trước phải chờm xuống và được buộc kín, để gió không có đường chui vào. Buộc kỹ mép trước rồi mới chỉnh phần còn lại.
Ba kiểu bạt phủ, ba cách cố định khác nhau
Trụ bạt phủ thùng xe bán tải chia ba kiểu; việc lắp của ba kiểu không giống nhau:
- •Bạt phủ kín. Toàn bộ việc ở trên áp cho kiểu này — nó là tấm rời, cố định hoàn toàn bằng khoen và dây, và là kiểu dễ đọng nước nhất vì không có gì đỡ ở giữa.
- •Bạt cuốn. Trục cuốn bắt ở đầu thùng phải gá thật chắc và thật vuông góc với thành; trục lệch thì mỗi lần kéo ra bạt lại cuốn xéo và mép một bên hụt dần. Ở kiểu này lực căng do chính trục giữ, nên việc của người lắp là gá trục, không phải kéo tay.
- •Bạt khung. Có khung nâng nên có dốc sẵn, tức là mất bài toán đọng nước. Đổi lại phải kiểm chỗ bạt tì lên đầu thanh khung: đó là chỗ vải mài vào một điểm cứng suốt hành trình, và là chỗ thủng đầu tiên nếu đầu thanh không được bọc.
Cần che kín và khoá được thay vì phủ bạt thì đó là nhóm khác, xem khoá và phụ kiện nắp thùng xe bán tải.
Bảng quyết định — đi một chuyến rồi nhìn vào đâu để chỉnh
Lần lắp đầu gần như không bao giờ đúng hết. Chạy một chuyến rồi soi:
| Nhìn / nghe thấy gì | Nghĩa là gì | Chỉnh gì |
|---|---|---|
| Vũng nước đọng giữa tấm sau mưa | Mặt bạt phẳng, không có dốc | Tạo sống ở giữa thùng; căng thêm không giải quyết được |
| Bạt đập phần phật khi chạy nhanh | Gió luồn vào từ mép trước | Buộc kín mép trước, cho mép chờm xuống thành |
| Nếp nhăn chạy chéo từ một góc | Đã bắt đầu căng từ góc đó | Tháo ra, cố định điểm giữa trước rồi căng lại |
| Một bên chùng, một bên căng | Đã buộc hết một bên rồi mới sang bên kia | Nới ra, buộc luân phiên trái — phải |
| Vải quanh một khoen bị kéo nhăn hình sao | Khoen đó đang gánh phần lực của cả tấm | Giảm lực căng chung, thêm điểm buộc ở hai bên khoen đó |
| Mép bạt cọ vệt sáng vào thành thùng | Mép cạ vào cạnh tôn mỗi lần rung | Chèn đoạn đệm ở cạnh đó hoặc chỉnh cho mép chờm qua hẳn |
| Bạt hụt mép khi chở hàng vun cao | Phần chờm tính thiếu lúc đặt may | Phần này phải xử lúc đặt, không chỉnh được khi đã may xong |
Hàng cuối là chỗ đáng chú ý: có một nhóm lỗi không sửa được bằng cách lắp, vì nó đã nằm trong kích thước tấm bạt. Đó là lý do khối đo kích thước trên trụ và bài này là hai việc tách rời — đo sai thì lắp khéo đến mấy cũng không cứu được.
Tháo ra cất thế nào cho lần sau còn dùng
Bạt phủ bán tải là tấm tháo ra lắp vào liên tục, nên nó nằm trong kho hoặc trong cốp nhiều hơn nằm trên xe. Cuộn tròn theo chiều dài thay vì gấp tư, và cất khô — cơ chế hỏng khi nằm cuộn đã có bài riêng ở bảo quản cuộn bạt xe tải tồn kho chưa dùng. Gấp tư rồi nhét vào cốp là tạo bốn nếp cố định, và sau vài tháng bốn nếp đó là bốn đường bạt sẽ nứt trước.
Phân biệt cho rõ hai thứ hay bị gộp: tấm nứt đúng tại nếp gấp là do cách cất, còn tấm giòn và bạc đều khắp mặt là chuyện chất lượng vải ngay từ lúc nhận hàng — dấu hiệu nhận ra loại thứ hai nằm ở phân biệt bạt xe tải chất lượng và hàng kém chất lượng.
Liên hệ tư vấn
Trường An cung cấp bạt phủ thùng xe bán tải và phụ kiện đi kèm, nhận đặt hàng may theo quy cách lòng thùng của từng dòng xe. Gọi 0878 939 639 kèm chiều dài, chiều rộng lòng thùng và kiểu bạt muốn dùng để được tư vấn phần chờm mép và vị trí đóng khoen trước khi may.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Bạt phủ bán tải cứ đọng nước giữa tấm thì căng thêm có hết không?
Không. Tấm nằm ngang thì chỗ chùng nhất luôn là chỗ đọng nước, và vũng nước tự lớn dần vì nó kéo tấm chùng thêm. Phải tạo độ cao ở giữa thùng để mặt bạt có hai mái dốc, bằng cách chất hàng cao hơn ở giữa hoặc gác một thanh ngang làm sống.
❓ Bạt đập phần phật khi chạy nhanh, xử ở đâu?
Ở mép trước, không phải ở lực căng. Gió luồn vào dưới tấm từ phía đầu thùng rồi nâng tấm lên. Cho mép trước chờm xuống thành và buộc kín là hết đường gió chui vào; siết căng cả tấm chỉ dồn lực vào khoen.
❓ Buộc dây bạt vào thanh thể thao trên thùng bán tải được không?
Không nên. Thanh thể thao là chi tiết trang trí và gá nhẹ, không phải điểm chịu lực cho cả tấm bạt khi có gió. Neo vào khoen của tấm rồi vòng xuống mép trong thành thùng, hoặc bắt vào móc chằng hàng có sẵn trong lòng thùng.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.