AQL Và Phương Pháp Kiểm Soát Chất Lượng Bu Lông Nhập Khẩu Theo ISO 2859

AQL Là Gì?

AQL (Acceptable Quality Level) là mức chất lượng chấp nhận được — tỷ lệ phần trăm sản phẩm lỗi tối đa mà người mua chấp nhận trong dài hạn. Theo ISO 2859-1, hệ thống AQL cho phép kiểm tra chất lượng lô hàng thông qua lấy mẫu ngẫu nhiên thay vì kiểm từng chiếc trong lô — tiết kiệm thời gian và chi phí.

Các Mức AQL Phổ Biến Cho Bu Lông

Mức AQL cho từng nhóm lỗi do người mua và nhà cung cấp thoả thuận trong hợp đồng; bảng trên chỉ minh hoạ nguyên tắc "AQL càng thấp, kiểm càng chặt".

Cách Xác Định Cỡ Mẫu

• •Ví dụ: Nhập 50.000 cái bu lông M10 8.8

• •Level I: Kiểm tra nhẹ (giảm rủi ro chi phí)
• •Level II: Tiêu chuẩn (mức mặc định thường dùng)
• •Level III: Kiểm tra chặt (lô hàng mới, nhà cung cấp chưa tin tưởng)

• •N = 50.000, Level II → Letter Code N
• •Code N + AQL 2.5 → Cỡ mẫu: 500 cái
• •Acceptance Number: 21 (từ chối nếu tìm thấy ≥ 22 lỗi)

Các Lỗi Cần Kiểm Tra Trên Bu Lông

• •Cấp bền sai (ký hiệu đầu bu lông không đúng)
• •Kích thước lệch vượt dung sai DIN/ISO

• •Ren gãy, ren không đủ vòng
• •Bề mặt nứt nhìn thấy bằng mắt thường

• •Trầy xước bề mặt nhỏ
• •Mạ kẽm không đều nhưng đủ độ dày

Cách Kiểm Bu Lông Khi Nhận Hàng

Người mua có thể áp dụng các bước sau khi nhận lô hàng (mức AQL và Level do hai bên thoả thuận trong hợp đồng):

1. Lấy mẫu ngẫu nhiên theo mức AQL và Level đã thoả thuận, ví dụ AQL 2.5 Level II như phần tính cỡ mẫu ở trên.
2. Đo kích thước bằng thước cặp rồi đối chiếu dung sai theo tiêu chuẩn DIN/ISO ghi trong đơn hàng.
3. Kiểm tra ren bằng vòng kiểm tra GO/NOGO (thread ring gauge): vòng GO phải vặn qua được, vòng NOGO không được vặn qua.
4. Với bu lông inox: có thể dùng máy XRF cầm tay (hoặc gửi mẫu đến phòng thí nghiệm) để kiểm tra thành phần Cr, Ni nếu hợp đồng có yêu cầu mác vật liệu.
5. Đối chiếu kết quả với số lỗi cho phép (Acceptance Number) trong bảng ISO 2859-1: đạt thì chấp nhận lô; không đạt thì lập biên bản và làm việc với nhà cung cấp theo điều khoản hợp đồng.

Bài này tập trung vào lấy mẫu AQL cho lô nhập khẩu. Các bước kiểm khi nhận hàng nói chung — đối chiếu CO/CQ/MTC, đọc ký hiệu cấp bền trên đầu bu lông, kiểm lớp mạ — xem mục cách kiểm hàng khi nhận bu lông, ốc vít; danh sách đủ 10 điểm xem checklist kiểm tra bu lông trước khi nhận hàng. Khi mẫu AQL phát hiện lỗi, mã lô trên nhãn là căn cứ để khoanh vùng hàng lỗi — cách đọc mã lô và đối chiếu với chứng chỉ có ở bài truy xuất nguồn gốc, mã lô bu lông inox.