Tê Hàn Thép: Kích Thước, SCH, Cách Chọn

Tê hàn thép (tee) là phụ kiện nối ba đường ống vuông góc bằng mối hàn, dùng để tách hoặc gộp dòng chảy trong hệ thống ống thép công nghiệp — kích thước gọi theo NPS/DN, độ dày thành gọi theo Schedule (SCH40, SCH80...), khác hẳn "tê" trong ngành điện hay xây dựng dân dụng.

Tê hàn là gì, phân biệt với "tê" ngành khác

Trong ngành đường ống thép, "tê hàn" chỉ một phụ kiện hình chữ T có ba đầu ống, hai đầu thẳng hàng và một đầu vuông góc, dùng để chia một đường ống chính thành hai nhánh hoặc gộp hai nhánh vào một đường chính. Đây là phụ kiện gia công từ ống thép, nối vào hệ thống bằng phương pháp hàn giáp mí (butt weld).

Tên gọi "tê" cũng xuất hiện ở nhiều ngành khác không liên quan: "tê điện" (mối nối dây dẫn hình chữ T trong tủ điện), "tê" trong một số cách gọi dân dụng cho phụ kiện nhựa PVC cấp nước gia đình, hoặc "tê" trong kết cấu thép hình (thép hình T dùng làm dầm, không phải phụ kiện ống). Vật tư Trường An cung cấp tê hàn thép cho hệ thống ống thép công nghiệp và xây dựng — không sản xuất và không tư vấn cho các loại "tê" khác ngành kể trên.

Tê hàn khác tê ren ở đâu

Tê hàn nối vào đường ống bằng mối hàn giáp mí, tạo liên kết cố định, không tháo rời được sau khi hàn — phù hợp cho hệ thống cố định lâu dài, chịu áp lực cao. Tê ren (threaded tee) có ren trong tại ba đầu, vặn trực tiếp vào ren ngoài của ống hoặc phụ kiện khác, tháo lắp được khi cần bảo trì hoặc thay đổi hệ thống, nhưng độ kín và khả năng chịu áp thường thấp hơn tê hàn ở cùng kích thước.

Kích thước theo NPS/DN và độ dày theo Schedule

Kích thước tê hàn gọi theo đường kính danh nghĩa NPS (hệ inch, dùng tại Mỹ) hoặc DN (hệ mm, phổ biến tại Việt Nam và châu Âu) — hai cách gọi cùng một dải kích thước, chỉ khác đơn vị quy ước. Độ dày thành ống tương ứng gọi theo Schedule (SCH), với SCH40 là loại phổ biến cho áp lực thường và SCH80 dày hơn cho áp lực cao hơn.

Bảng độ dày thành theo Schedule dưới đây trích từ tiêu chuẩn ASME B36.10M, áp dụng cho ống thép làm phôi gia công tê hàn (đường kính ngoài OD cố định theo từng DN, chỉ độ dày thành thay đổi theo Schedule):

Các dải SCH160, XXS và các DN ngoài bảng trên: đang cập nhật, sẽ bổ sung khi có nguồn xác minh đầy đủ.

Cách chọn Schedule theo môi chất và áp suất hệ thống

Nguyên tắc chung: áp suất làm việc của hệ thống càng cao, môi chất càng ăn mòn hoặc yêu cầu an toàn càng nghiêm ngặt (hơi nóng, khí nén áp cao, hóa chất) thì nên chọn Schedule dày hơn (SCH80 thay vì SCH40) để tăng biên độ an toàn về chịu áp và giảm tốc độ ăn mòn làm mỏng thành ống theo thời gian. Với hệ cấp nước sinh hoạt, khí nén áp thấp-trung bình, SCH40 thường đáp ứng đủ.

Đây là nguyên tắc định tính — ngưỡng áp suất cụ thể cho từng Schedule phụ thuộc vật liệu thép, nhiệt độ làm việc và tiêu chuẩn thiết kế áp dụng cho từng hệ thống, cần tính toán theo tiêu chuẩn thiết kế đường ống (ví dụ ASME B31.3, B31.1) hoặc theo yêu cầu của đơn vị thiết kế, không tự suy diễn từ bảng độ dày đơn thuần.

Liên kết với các phụ kiện ống thép khác

Tê hàn thường dùng cùng hệ thống với măng sông thép hàn và ren (nối thẳng hai đoạn ống), khi cần điểm tháo lắp bảo trì thì phối hợp thêm rắc co thép mạ kẽm, inox, và khi đầu ống dự phòng chưa dùng đến thì bịt bằng nắp bịt ống thép (chén hàn) theo DN. Tổng quan cách chọn kiểu nối theo từng hệ thống (PCCC, cấp nước) xem thêm tại khớp nối ống thép: loại nào cho PCCC, cấp nước.

Với hệ thống dùng mặt bích thay vì hàn trực tiếp, tham khảo thêm bu lông cho đường ống mặt bích — tiêu chuẩn ASME và cách chọn. Nếu đoạn ống cần nối bằng ren thay vì hàn, phân biệt ren ống (ren hoa sen NPT/BSP) với ren metric tại ren hoa sen (NPT, BSP) là gì.

Liên hệ tư vấn

Vật tư Trường An cung cấp tê hàn thép các cỡ DN15–DN200 theo SCH40/SCH80. Cần tư vấn chọn kích thước và Schedule theo hệ thống thực tế, liên hệ qua trang liên hệ hoặc hotline 0878 939 639.