Logo Vật Tư Trường An
Vật Tư Trường An
Nhà sản xuất linh kiện thùng xe
Trang chủ/Bài viết/Bu Lông Bắt Quang Nhíp Đứt Ngang Thân — Đọc Mặt Đứt Là Biết Nguyên Nhân
Kỹ thuật5 phút đọc

Bu Lông Bắt Quang Nhíp Đứt Ngang Thân — Đọc Mặt Đứt Là Biết Nguyên Nhân

Bu Lông Bắt Quang Nhíp Đứt Ngang Thân — Đọc Mặt Đứt Là Biết Nguyên Nhân

Bu lông đứt ngang thân ở cụm nhíp thường không phải do quá tải một lần. Mặt đứt nói rõ nó chết vì mỏi hay vì lực — và hai nguyên nhân đó cần hai cách xử hoàn toàn ngược nhau.

Bu lông quang nhíp thường đứt do mỏi vì thiếu lực siết, không do quá tải. Mối siết chưa đủ chặt thì bu lông phải tự chịu tải đổi chiều mỗi vòng bánh và chết dần theo số chu kỳ. Nhìn mặt đứt là phân biệt được: mỏi thì mặt nhẵn phần lớn, quá tải thì mặt xơ sần toàn bộ. Siết bao nhiêu là đủ và đo bằng gì xem ở câu hỏi thường gặp về mô-men siết.

Vì sao siết đủ lực, bu lông ít bị mỏi?

Vì tải được hai bề mặt kẹp truyền qua ma sát.

Đây là chỗ hay trái với trực giác về mối ghép chịu rung. Khi siết đủ, bu lông bị kéo căng một lần rồi giữ nguyên độ căng đó; tải đổi chiều từ mặt đường được hai bề mặt kẹp truyền cho nhau qua ma sát, phần lớn không đi qua thân bu lông. Bu lông làm việc như một cái kẹp tĩnh.

Khi lực siết thiếu, hai bề mặt kẹp không còn dính nhau nữa. Mỗi vòng bánh, tải đổi chiều đi thẳng vào thân bu lông, kéo rồi nhả, kéo rồi nhả. Kim loại chịu được lực rất lớn một lần nhưng chịu kém một lực nhỏ lặp lại rất nhiều lần — đó là mỏi, và nó không cần quá tải nào để xảy ra.

Vì vậy nghịch lý ở chỗ này là: nhiều ca bu lông đứt là do siết thiếu lực, không phải do siết quá mạnh. Và giai đoạn trước khi nó đứt có tiếng báo — xem quang nhíp kêu rắc rắc khi qua gờ giảm tốc.

Mặt đứt của bu lông cho biết điều gì?

Nhìn thấy gì trên mặt đứtNghĩa là gìLàm gì
Phần lớn mặt nhẵn mịn, một vùng nhỏ xơ sầnMỏi — nứt lan dần rồi đứt nốtLỗi lực siết, kiểm cả bộ, thay cả bộ
Toàn bộ mặt xơ sần, thân có thắt cổ chaiQuá tải một lần, kim loại đã giãnXem lại tải và cỡ bu lông
Mặt đứt phẳng, gọn, không thắt cổ, không vùng nhẵnVật liệu giòn hoặc sai cấp bềnKiểm nguồn gốc, đúng cấp bền
Đứt ngay chân ren sát mặt tựaTập trung ứng suất đúng chỗ yếu nhấtChân ren là chỗ tập trung ứng suất: tránh để ren nằm trong vùng kẹp
Đứt ở giữa thân trơnThân bị uốn, không chỉ bị kéoKiểm độ vuông mặt tựa, lỗ lệch
Nhiều con đứt cùng vị trí trên một xeNguyên nhân hệ thốngXử trình tự siết và mặt tựa, không thay lẻ
Ren ở đai ốc còn nguyên, thân đứtHỏng ở thân bu lông, không phải tuôn renThay bu lông, kiểm lại lực siết và cách lắp

Ca đứt giữa thân trơn chỉ về một nguyên nhân hay bị bỏ qua: mặt tựa không vuông trục. Khi mặt tựa nghiêng hoặc lỗ lệch, bu lông vừa bị kéo vừa bị uốn, và uốn là chế độ tải làm mỏi đến nhanh hơn hẳn.

Bác một cách làm rất phổ biến: đứt bu lông thì thay con mới cùng loại, siết thật mạnh cho chắc. Sai ở hai chỗ. Thứ nhất, nếu con cũ chết vì mỏi thì các con còn lại trên cùng cụm đã chịu cùng số chu kỳ tải và nhiều khả năng cũng đã mòn tuổi mỏi — thay lẻ một con là hẹn gặp lại con bên cạnh. Thứ hai, "siết thật mạnh" không đo được bằng tay: siết vượt quá có thể làm bu lông giãn dẻo (biến dạng không phục hồi), và một con đã giãn thì mất khả năng giữ lực siết, tức là lại quay về đúng chế độ mỏi vừa giết con trước.

Làm thế nào để siết và lắp đúng?

Siết theo lực quy định, bằng dụng cụ đo lực.

Siết theo lực quy định của nhà sản xuất xe, bằng dụng cụ đo lực, theo trình tự đối xứng cho cả bộ. Không suy lực siết từ cảm giác tay hay từ chiều dài cần siết.

Đảm bảo ren không nằm trong vùng kẹp — chiều dài thân trơn phải đủ qua hết chiều dày các tấm, vì chân ren là chỗ tập trung ứng suất và là nơi vết nứt mỏi luôn bắt đầu.

Kiểm mặt tựa phẳng và vuông trục trước khi lắp; gờ, ba vớ, sơn dày hay mạt hàn đều làm mặt tựa nghiêng. Dùng đai ốc tự hãm ở vị trí đổi tải, vạch dấu sơn qua đai ốc để lần kiểm sau đọc được bằng mắt. Cơ chế tự nới của đai ốc trong điều kiện rung, và tại sao siết lại không phải lúc nào cũng đủ, xem bu lông bắt bửng lỏng lại sau vài nghìn km.

Và khi thay, thay cả bộ trên cụm đó. Cấp bền, cỡ và cách bảo quản xem bu lông và kết nối & ghép nối thùng xe; chi tiết quang nhíp đúng chuẩn xem phân biệt quang nhíp thật và hàng trôi nổi; vị trí quang nhíp trong bức tranh bu lông của xe đầu kéo xem bu lông quang nhíp trên xe container và đầu kéo.

Đơn giá chưa VAT và gồm VAT của từng mã được niêm yết sẵn, tra nhanh theo dòng: Bulong U quang M18x100x500, Bulong U quang M18x100x520, Bulong U quang M18x100x540, Bulong U quang M18x110x520, Bulong U quang M18x110x540. Tên mã và quy cách ghi theo bảng giá niêm yết (nguồn: bảng giá Trường An).

Liên hệ tư vấn

Trường An cung cấp bu lông, đai ốc tự hãm và quang nhíp cho cụm nhíp xe tải; cỡ quang thay thế và cách đọc mã xem bu lông U quang nhíp M16–M18. Gọi 0878 939 639 kèm tải trọng xe, cỡ bu lông đang dùng và mô tả mặt đứt để được tư vấn cấp bền phù hợp.

Câu Hỏi Thường Gặp

❓ Bu lông quang nhíp đứt là do siết quá mạnh hay quá nhẹ?

Nhiều ca là do siết quá nhẹ. Siết đủ thì tải đổi chiều truyền qua ma sát giữa hai bề mặt kẹp, bu lông chỉ làm cái kẹp tĩnh. Siết thiếu thì tải đi thẳng vào thân bu lông mỗi vòng bánh và nó chết vì mỏi.

❓ Làm sao biết bu lông đứt vì mỏi hay vì quá tải?

Nhìn mặt đứt. Mỏi: phần lớn mặt nhẵn mịn, chỉ một vùng nhỏ xơ sần ở cuối. Quá tải: toàn bộ mặt xơ sần và thân thường có chỗ thắt nhỏ lại do kim loại đã giãn.

❓ Đứt một con thì thay lẻ con đó được không?

Không nên nếu mặt đứt cho thấy là mỏi. Các con còn lại trên cùng cụm đã chịu cùng số chu kỳ tải nên nhiều khả năng cũng đã mòn tuổi mỏi. Thay cả bộ trên cụm đó.

❓ Vì sao bu lông hay đứt ngay chân ren sát mặt tựa?

Vì chân ren là chỗ tập trung ứng suất cao nhất và là nơi vết nứt mỏi bắt đầu. Cách tránh là chọn chiều dài sao cho phần thân trơn đi qua hết chiều dày các tấm, ren không nằm trong vùng kẹp.

❓ Mặt tựa không phẳng ảnh hưởng thế nào?

Nó làm bu lông vừa bị kéo vừa bị uốn thay vì chỉ bị kéo, và uốn là chế độ tải khiến mỏi đến nhanh hơn hẳn. Dấu hiệu là bu lông đứt ở giữa phần thân trơn chứ không ở chân ren.

bu lông quang nhíp đứtbu lông đứt ngang thânmỏi bu lôngđọc mặt đứt bu lông
NT

Nguyễn Đỗ Tùng

Nội dung kỹ thuật

Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội

Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.

Gọi ngayChat ZaloBáo giá