Bu Lông Inox Bị Galling — Nguyên Nhân Và Cách Phòng Tránh
Galling (hàn nguội) là vấn đề đặc thù của bu lông inox — ren tự hàn dính vào nhau khi siết. Nguyên nhân, cách nhận biết và 5 biện pháp phòng tránh hiệu quả.
Galling Là Gì?
Galling (hay "cold welding") là hiện tượng bề mặt kim loại tự hàn dính vào nhau khi hai bề mặt trượt lên nhau dưới áp lực và tốc độ. Với bu lông inox, ren bu lông và ren đai ốc "hàn" lại với nhau khi siết → không tháo ra được.
Tại Sao Inox Dễ Bị Galling?
- Lớp oxit thụ động mỏng: Inox bảo vệ bởi lớp Cr2O3 mỏng. Khi ren trượt nhanh, lớp oxit vỡ → kim loại thô tiếp xúc nhau → hàn nguội.
- Vật liệu mềm và dẻo: Inox austenitic (304, 316) mềm hơn thép 8.8 → biến dạng dẻo bề mặt khi siết nhanh → galling.
- Tốc độ siết cao: Dùng máy khoan siết nhanh → nhiệt sinh ra → tăng tốc galling.
Dấu Hiệu Galling
- •Bu lông siết đến một điểm nào đó thì đột ngột tăng lực cần thiết
- •Không thể siết thêm hoặc tháo ra — ren "khóa" nhau
- •Cố siết tiếp → gãy bu lông
5 Biện Pháp Phòng Tránh
1. Bôi anti-seize compound: Never-Seez (đồng), Molykote P-37, Jet-Lube — phủ lên ren trước khi lắp. Quan trọng nhất.
2. Siết bằng tay trước: Vặn tay đến khi "finger tight", sau đó mới dùng cờ lê.
3. Dùng tốc độ thấp: Impact driver hoặc drill speed thấp — không siết nhanh bằng súng khí nén.
4. Dùng inox ren và đai ốc khác nhau: Ví dụ bu lông A2 + đai ốc A4 — khác mác inox ít galling hơn cùng mác.
5. Dùng bu lông inox phủ PTFE: Một số nhà sản xuất phủ lớp PTFE lên ren — giảm ma sát đáng kể.
Xem thêm: Phân Biệt Inox 304 Thật Giả · Xử Lý Bu Lông Bị Kẹt
Phạm Đức Thành
KS. Ô tô – Cơ khí
Kỹ sư Ô tô – Cơ khí (hệ chính quy) — Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM
Anh Thành có 15 năm làm việc trực tiếp tại các xưởng đóng thùng xe tải lớn ở Bình Dương và TP.HCM trước khi về Trường An. Anh am hiểu sâu từng chi tiết của thùng xe: từ góc độ thiết kế kết cấu đến việc chọn bu lông, bản lề đúng tiêu chuẩn đăng kiểm. Anh từng tham gia dự án đóng 1.200 thùng xe lạnh cho chuỗi cung lạnh Masan và TH True Milk.