Bu Lông Tiêu Chuẩn GB Trung Quốc: Bảng Đối Chiếu ISO
GB/T 5782, 5783, 6170, 3098.1 là bản sửa đổi (MOD) từ ISO 4014, 4017, 4032, 898-1. Bảng đối chiếu mã, điểm khác và cách mua thay cho xe Trung Quốc.
Bu lông GB Trung Quốc tương đương ISO nào?
Trả lời nhanh: Các tiêu chuẩn bu lông, đai ốc phổ biến của Trung Quốc đều được soạn lại từ ISO theo kiểu "sửa đổi" (MOD): GB/T 5782 từ ISO 4014, GB/T 5783 từ ISO 4017, GB/T 6170 từ ISO 4032, GB/T 3098.1 từ ISO 898-1. Kích thước chính như cỡ đầu lục giác đi theo ISO, nên thay bằng bu lông ISO cùng cỡ ren, cùng cấp bền là khớp; phần khác chủ yếu nằm ở yêu cầu phụ (bao gói, thụ động hóa inox, cách ghi ký hiệu).
Chữ "GB/T" nghĩa là tiêu chuẩn quốc gia khuyến nghị của Trung Quốc. Khi gặp mã này trên bản vẽ, catalog phụ tùng hay tem hộp bu lông của xe Trung Quốc, việc cần làm là quy ra mã ISO tương ứng để tìm hàng thay thế. Bảng so sánh tổng quát giữa DIN và ISO đã có ở bảng so sánh tiêu chuẩn DIN và ISO cho bu lông; bài này chỉ bổ sung phía GB.
Bảng đối chiếu mã GB/T ↔ ISO
Chỉ liệt kê những cặp đã đối chiếu được trong lời nói đầu của chính tiêu chuẩn GB (bản tiếng Anh trên ChineseStandard.net). "MOD" nghĩa là chấp nhận có sửa đổi, không phải bản dịch giữ nguyên.
| Mã GB/T | Nội dung | Tương ứng ISO | Mức chấp nhận |
|---|---|---|---|
| GB/T 5782-2016 | Bu lông lục giác (ren lửng), cấp sản phẩm A và B | ISO 4014:2011 (theo lời nói đầu GB/T 5782-2016) | MOD |
| GB/T 5783-2016 | Bu lông lục giác ren suốt | ISO 4017:2014 (theo lời nói đầu GB/T 5783-2016) | MOD |
| GB/T 6170-2015 | Đai ốc lục giác kiểu 1 | ISO 4032:2012 (theo lời nói đầu GB/T 6170-2015) | MOD |
| GB/T 3098.1-2010 | Cơ tính chi tiết lắp xiết — bu lông, vít, vít cấy | ISO 898-1:2009 (theo lời nói đầu GB/T 3098.1-2010) | MOD |
Lưu ý phiên bản: ChineseStandard.net đã liệt kê GB/T 5782-2025 là bản mới hơn của GB/T 5782-2016. Nếu tài liệu xe ghi năm ban hành khác, đối chiếu đúng năm đó.
Cỡ đầu GB/T 5782 theo ISO, không theo DIN
Đây là điểm người mua hay hỏi nhất: bu lông Trung Quốc có "đầu to" như DIN không? Theo bản trích GB/T 5782-2016 của Global Fastener, cỡ đầu lục giác (s, mm) đi theo dãy ISO. Cột DIN lấy từ bảng cỡ cờ lê trên trang Wikipedia về ren hệ mét ISO.
| Cỡ ren | GB/T 5782-2016 (nguồn: Global Fastener) | DIN (nguồn: Wikipedia, ISO metric screw thread) | Khác cỡ cờ lê? |
|---|---|---|---|
| M8 | 13 | 13 | Không |
| M10 | 16 | 17 | Có |
| M12 | 18 | 19 | Có |
| M14 | 21 | 22 | Có |
| M16 | 24 | 24 | Không |
| M20 | 30 | 30 | Không |
| M22 | 34 | 32 | Có |
| M24 | 36 | 36 | Không |
Theo cùng bản trích, M14 và M22 được đặt trong ngoặc, tức là cỡ không ưu tiên trong GB/T 5782-2016 — khi mua thay, hai cỡ này thường khó tìm hơn các cỡ chẵn.
Bảng trên mô tả tiêu chuẩn, không phải mọi con bu lông đang lắp trên xe. Một chiếc xe Trung Quốc vẫn có thể có chi tiết theo DIN hoặc theo tiêu chuẩn riêng của hãng, nên luôn đo con cũ trước khi đặt.
GB khác ISO ở những điểm nào
Lời nói đầu của từng tiêu chuẩn GB liệt kê điểm sửa so với ISO gốc. Tóm lại những điểm liên quan tới người mua:
| Tiêu chuẩn | Điểm sửa so với ISO (theo lời nói đầu) | Ảnh hưởng khi mua thay |
|---|---|---|
| GB/T 5782-2016, GB/T 5783-2016 | Thêm yêu cầu thụ động hóa cho bu lông inox; thêm yêu cầu bao gói; ký hiệu đặt hàng viết rút gọn theo GB/T 1237; thay tiêu chuẩn viện dẫn quốc tế bằng tiêu chuẩn GB | Kích thước không đổi; chỉ cần quy ký hiệu GB về cách gọi ISO |
| GB/T 6170-2015 | Thêm cấp tính năng cho đai ốc kim loại màu; thêm cơ tính tôi và ram (QT) cho đai ốc thép; thêm yêu cầu bao gói; ký hiệu rút gọn theo GB/T 1237 | Khi thay đai ốc, xem đúng cấp bền dập trên đai ốc cũ |
| GB/T 3098.1-2010 | Soạn lại có sửa đổi từ ISO 898-1:2009 | Cấp bền ghi theo cùng kiểu số chấm số như ISO (vd 8.8) |
Cách đọc cấp bền dập trên đầu bu lông thép và bu lông inox — ví dụ A2-70 khác 8.8 thế nào — xem ở cấp bền bu lông A2-70 là gì, so sánh với 8.8.
Thay linh kiện trên xe Dongfeng, Howo
Không có bảng công khai nào cho biết từng vị trí trên xe Dongfeng hay Howo dùng bu lông theo GB/T nào, nên nguyên tắc là kiểm tại chỗ:
- •Đo cỡ đầu. Khẩu ISO vừa khít là đầu theo dãy ISO/GB; khẩu DIN cũ vừa khít mà khẩu ISO không lọt là đầu theo dãy DIN.
- •Kiểm bước ren. Xe tải có thể dùng cả ren bước lớn lẫn ren bước nhỏ ở cùng cỡ đường kính; dùng dưỡng ren, đừng đoán.
- •Đọc dấu dập. Cấp bền và ký hiệu nhà sản xuất trên đầu là căn cứ chọn cấp bền thay thế.
- •Để ý bu lông mặt bích. Có bích liền dưới đầu thì thay bằng bu lông mặt bích.
Kích thước các linh kiện thùng xe thường gặp trên hai dòng xe này được gom ở linh kiện thùng xe Dongfeng tương thích kích thước và linh kiện thùng xe Howo tương thích kích thước.
Khi mua hoặc thay linh kiện cần làm gì
- Chép đủ mã GB trên tài liệu, gồm cả năm ban hành (vd GB/T 5782-2016), rồi tra bảng đối chiếu ở trên để có mã ISO.
- Tháo một con mẫu, đo đường kính, bước ren, chiều dài và cỡ đầu.
- Ghi cấp bền dập trên đầu. Không hạ cấp bền khi thay.
- Đặt hàng theo ISO với bốn thông số: tiêu chuẩn ISO tương ứng, cỡ ren × chiều dài, cấp bền, lớp mạ. Ví dụ: "ISO 4017, M12 × 50, cấp 8.8, mạ kẽm".
- Nếu con cũ đầu theo dãy DIN, ghi rõ cỡ đầu đo được khi đặt — bu lông ISO cùng ren sẽ khác cỡ cờ lê ở M10, M12, M14, M22.
- Thay đai ốc đi kèm cùng cấp bền tương ứng với bu lông.
- Xem bảng giá tham khảo ở bảng giá rồi gửi danh sách để được báo giá sỉ theo số lượng.
Liên hệ tư vấn
Trường An cung cấp bu lông, đai ốc theo kích thước ISO và DIN để thay thế trên xe tải và thùng xe. Gọi 0878 939 639 kèm mã GB trên tài liệu (nếu có), cỡ ren, chiều dài, cấp bền và cỡ đầu đo được để được tra đúng hàng thay.
Nguồn tham khảo
- •ChineseStandard.net, GB/T 5782-2016 Hexagon head bolts: https://www.chinesestandard.net/PDF.aspx/GBT5782-2016
- •ChineseStandard.net, GB/T 5783-2016 Hexagon head bolts — Full thread: https://www.chinesestandard.net/PDF.aspx/GBT5783-2016
- •ChineseStandard.net, GB/T 6170-2015 Hexagon nuts, style 1: https://www.chinesestandard.net/PDF.aspx/GBT6170-2015
- •ChineseStandard.net, GB/T 3098.1-2010 Mechanical properties of fasteners — Bolts, screws and studs: https://www.chinesestandard.net/PDF/PDF.amp.aspx/GBT3098.1-2010
- •Global Fastener, GB/T 5782-2016 Hexagon Head Bolts — Grade A and B: https://www.globalfastener.com/standards/detail_4527.html
- •Wikipedia, ISO metric screw thread (bảng cỡ cờ lê ISO và DIN): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_metric_screw_thread
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ GB/T 5782 tương đương tiêu chuẩn ISO nào?
GB/T 5782-2016 được soạn lại có sửa đổi (MOD) từ ISO 4014:2011, cho bu lông lục giác ren lửng cấp A và B. Bu lông ren suốt tương ứng là GB/T 5783-2016, sửa đổi từ ISO 4017:2014.
❓ Bu lông GB Trung Quốc có thay bằng bu lông ISO được không?
Được khi cùng cỡ ren, bước ren, chiều dài và cấp bền, vì cỡ đầu lục giác GB/T 5782 đi theo dãy ISO. Phần khác giữa GB và ISO chủ yếu là yêu cầu bao gói, thụ động hóa inox và cách ghi ký hiệu.
❓ Bu lông M10 tiêu chuẩn GB dùng cờ lê số mấy?
Theo bản trích GB/T 5782-2016, đầu lục giác M10 là 16 mm, giống ISO. Nếu con đang lắp trên xe vừa khẩu 17 thì đó là đầu theo dãy DIN, cần ghi rõ cỡ đầu khi đặt hàng thay.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.