Còi Lùi Xe Tải SAE J994: Chọn Loại và Mức Âm dB
Còi lùi (back-up alarm) xe tải theo SAE J994: Type A, B, C, D và mức dB, điện áp 12/24 V, còi tiếng ồn trắng, còi tự chỉnh âm; cách đọc nhãn khi mua.
Trả lời nhanh: Còi lùi xe tải theo SAE J994 được chia theo mức âm: Type A 112 dB(A), Type B 107 dB(A), Type C 97 dB(A), Type D 87 dB(A), đo cách loa 1,2 m trên trục loa (theo tài liệu ôn thi ASE T6 tóm tắt SAE J994). Xe giao hàng trong phố thường hợp Type C hoặc D. Khi mua, đọc nhãn: Type theo SAE J994, dB, điện áp và kiểu âm.
SAE J994 chia còi lùi thành những loại nào?
SAE J994 là tiêu chuẩn của SAE về thử nghiệm, tính năng và ứng dụng còi lùi chạy điện. Trên nhãn hàng thường ghi "Type" kèm mức âm danh định.
| Type theo SAE J994 (nguồn: Open Exam Prep, ASE T6) | Mức âm danh định | Catalog hãng ghi cùng Type | Môi trường gợi ý trong nguồn |
|---|---|---|---|
| A | 112 dB(A) | Safe-T-Alert STA40802: 112 dB, J994 Type A (nguồn: catalog Global Industrial) | Rất ồn: mỏ, khai trường, san lấp lớn, phá dỡ |
| B | 107 dB(A) | Safe-T-Alert STA32702: 107 dB, J994 Type B (nguồn: catalog Global Industrial) | Ồn công nghiệp: công trường đường, bãi chuyển hàng nặng |
| C | 97 dB(A) | Grote 73340: 97 dB, J994 Type C (nguồn: catalog Grote) | Ồn vừa: giao hàng trong phố, xe rác, bãi phân phối |
| D | 87 dB(A) | Crown 149538: 87 dB, J994 Type D (nguồn: catalog Crown) | Ít ồn: giao hàng khu dân cư, kho trong nhà |
Theo cùng nguồn, các mức trên đo ở khoảng cách 4 ft (1,2 m) ngay trên trục loa. Mức dB là thang logarit: chênh 10 dB giữa Type B và Type C (theo bảng SAE J994 ở trên) là khác biệt lớn về cảm nhận, không phải chênh "một chút". Nguồn trên là tài liệu ôn thi tóm tắt; khi cần trích nguyên văn điều khoản, mua bản SAE J994 hiện hành từ SAE.
Chọn mức âm nào cho xe tải chở hàng?
Nguyên tắc chung trong tài liệu ASE T6: còi phải nghe được trên nền ồn xung quanh, chứ không phải càng to càng tốt. Quy định OSHA 29 CFR 1926.601 của Mỹ (dẫn trong nguồn trên) cũng viết theo hướng đó: xe chỉ được lùi khi có còi lùi nghe rõ trên mức ồn xung quanh, hoặc có người hướng dẫn.
- •Xe tải giao hàng trong phố, khu dân cư: Type C hoặc D (theo bảng gợi ý SAE J994 ở trên). Còi quá to gây phiền và dễ bị người dân phản ánh khi giao hàng đêm.
- •Xe ra vào công trường, mỏ: Type A hoặc B (theo bảng gợi ý SAE J994).
- •Xe chạy cả hai môi trường: cân nhắc còi tự chỉnh âm. Theo tài liệu ASE T6, loại này dùng micro đo tiếng ồn trong khoảng nghỉ giữa hai tiếng bíp, giữ mức phát cao hơn nền ồn ít nhất 5 dB(A), dải phát thường từ 82 dB(A) tới 107 dB(A).
Còi tiếng ồn trắng (broadband) khác còi bíp ở đâu?
| Tiêu chí | Còi bíp đơn tần (tonal) | Còi tiếng ồn trắng, đa tần (broadband) |
|---|---|---|
| Âm phát ra | Một cao độ "bíp bíp" | Dải tần rộng, nghe như "sh-sh-sh" (theo tài liệu ASE T6) |
| Xác định hướng | Dễ dội vào tường cứng, khó đoán hướng xe (theo tài liệu ASE T6) | Tai người định vị nguồn âm dễ hơn (theo tài liệu ASE T6) |
| Lan ra xa | Nghe xa, dễ gây phiền khu dân cư | Nhà sản xuất mô tả là tập trung vùng sau xe, giảm ồn chung (nguồn: catalog Grote) |
| Ví dụ nhãn | Ghi tone, beeper | Ghi white noise, broadband, multi-frequency |
Ví dụ một nhãn thực tế: catalog Grote mẫu 73340 ghi "White Noise", 97 dB, SAE J994 Type C, điện áp 12 V hoặc 24 V, lắp bề mặt, hai dây cắt sẵn. Đọc đủ bốn thông tin đó là biết còi thuộc loại nào, dùng cho xe điện áp nào.
Đọc nhãn còi lùi khi mua
- •Type theo SAE J994: A, B, C hoặc D. Nhãn chỉ ghi dB mà không ghi Type thì chưa chắc đã thử theo SAE J994.
- •Mức âm dB: so với bảng ở trên (theo SAE J994); với còi tự chỉnh âm, nhãn ghi dải dB.
- •Điện áp: xe tải có thể là hệ 12 V hoặc 24 V tuỳ xe; chọn còi ghi đúng điện áp xe hoặc ghi dải như 12/24 V (ví dụ catalog Grote).
- •Kiểu âm: tonal, dual tone, white noise/broadband.
- •Kiểu lắp: bắt bề mặt bằng bu lông hay lắp lỗ gioăng (grommet); đo lỗ và vị trí trước khi mua.
- •Kiểu đấu: hai dây cắt sẵn hay giắc cắm; nhãn có thể ghi chống nước, nhưng chỉ tin khi có ghi cấp bảo vệ cụ thể từ hãng.
Đo, kiểm gì trước khi thay còi lùi?
- •Đo điện áp tại dây đèn lùi khi gài số lùi; tài liệu ASE T6 mô tả còi được đấu song song với mạch đèn lùi, dây dương vào dây đèn lùi, dây âm về mát khung sạch.
- •Kiểm mát: theo tài liệu ASE T6, điện trở lớn ở cọc mát làm tụt áp, còi kêu yếu, méo hoặc không kêu; cạo sạch điểm mát trước khi kết luận còi hỏng.
- •Ghi Type, dB và kiểu âm của còi cũ để mua thay tương đương, hoặc chuyển sang loại phù hợp môi trường hơn.
- •Chọn vị trí lắp ở đuôi xe, hướng loa ra sau, tránh chỗ bị bùn đất bít kín hoặc bị thùng hàng che.
- •Thử sau khi lắp: gài số lùi, đứng sau xe nghe ở vài vị trí; còi phải nghe rõ trên nền ồn nơi xe hay làm việc.
Còi lùi nằm chung mạch với đèn lùi; cách đi dây và chọn phụ kiện điện thùng có ở bài hệ điện thùng kín xe tải. Gửi Trường An điện áp xe và Type cần dùng để được đối chiếu loại còi phù hợp.
Nguồn tham khảo
- •Open Exam Prep, ASE T6 — Backup Warning Devices, Cab Interior and Marker Lighting: https://open-exam-prep.com/study-guides/ase-t6/exterior-lighting-cab-controls/backup-cab-marker-lighting
- •Grote, 73340 White Noise Backup Alarm: https://www.grote.com/warning-hazard/audible-devices/multi-freqwhite-noise/73340
- •Global Industrial, Safe-T-Alert STA40802 4000 Series 112 dB: https://www.globalindustrial.com/p/4000-series-safe-t-alert-back-up-alarm-112db-12-24-volts-standard
- •Global Industrial, Safe-T-Alert STA32702 3200 Series 107 dB: https://www.globalindustrial.com/p/3200-series-safe-t-alert-back-up-alarm-107-db-12-24-volts-standard
- •Crown, Back-Up Alarm 149538 (87 dB, SAE J994 Type D): https://shop.crown.com/crown/en/Forklift-Parts-And-Accessories/Electric-Truck-Components/Warning-Devices---Back-Up-Alarms/Back-Up-Alarm/p/149538
Cùng chủ đề: Phân biệt thiết bị điện 12 V và 24 V trên xe tải; Đấu nối điện thùng xe tải; Đọc dấu ECE, FMVSS trên linh kiện điện.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Còi lùi Type C là bao nhiêu dB?
Theo tóm tắt SAE J994 trong tài liệu ôn thi ASE T6, Type C là 97 dB(A), đo cách loa 1,2 m trên trục loa; cũng theo nguồn này, Type A là 112, Type B là 107, Type D là 87 dB(A).
❓ Còi lùi tiếng ồn trắng có đạt SAE J994 không?
Có loại đạt. Ví dụ catalog Grote mẫu 73340 ghi White Noise, 97 dB, SAE J994 Type C. Kiểm nhãn có ghi Type theo SAE J994 hay không, đừng chỉ dựa vào chữ white noise.
❓ Xe 24 V có lắp còi lùi 12 V được không?
Không nên. Chọn còi ghi đúng điện áp xe hoặc ghi dải 12/24 V như một số mẫu trong catalog Grote; đo điện áp tại dây đèn lùi trước khi mua.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.