Thanh Ren DIN 975 Bị Võng Khi Dùng Đoạn Dài — Nó ⛔ Phải Chi Tiết Chịu Uốn
Thanh ren võng ⛔ phải lỗi hàng. Toàn bộ chiều dài của nó là chân ren, tức là toàn bộ chiều dài đều là chỗ tập trung ứng suất — nên nó chỉ nên chịu kéo dọc trục, ⛔ chịu uốn hay chịu nén dài.
Thanh ren DIN 975 bị võng khi dùng đoạn dài là do đâu?
Trả lời nhanh: Do đang dùng sai chế độ tải. Thanh ren chỉ nên chịu kéo dọc trục; đoạn dài không có điểm đỡ trung gian thì nó chịu uốn dưới chính trọng lượng bản thân và tải treo, và vì toàn thân là chân ren nên nó võng ở tải nhỏ hơn nhiều so với một thanh trơn cùng đường kính.
Vì sao ren làm giảm sức chịu uốn nhiều hơn người ta tưởng
Hai lý do cộng lại:
Đường kính làm việc là đường kính chân ren, ⛔ đường kính danh nghĩa. Khả năng chống uốn của một thanh phụ thuộc rất mạnh vào đường kính, nên phần bị ren cắt đi ảnh hưởng nhiều hơn cảm giác trực quan khi nhìn thanh.
Mỗi chân ren là một chỗ tập trung ứng suất. Với chi tiết chịu kéo tĩnh thì điều này ⛔ mấy quan trọng; nhưng với chi tiết bị uốn, hoặc bị uốn lặp lại theo rung, thì vết nứt luôn khởi phát từ chân ren và nó có sẵn hàng trăm điểm khởi phát dọc thân.
Cộng lại: thanh ren là chi tiết rất tốt khi bị kéo thẳng và rất kém khi bị uốn. Dùng đúng chế độ thì nó bền lâu; dùng sai thì ⛔ có cấp bền nào cứu được.
Bảng quyết định — võng kiểu gì, xử ra sao
| Nhìn / sờ thấy gì | Nghĩa là gì | Làm gì |
|---|---|---|
| Võng thành cung đều, tháo ra thẳng lại | Còn trong quãng đàn hồi | Thêm điểm đỡ, giảm nhịp |
| Võng, tháo ra vẫn cong | Đã biến dạng vĩnh viễn | Thay, ⛔ gò thẳng dùng lại |
| Cong gập tại một điểm, ⛔ thành cung | Bị va hoặc bị siết lệch | Thay, kiểm độ vuông mặt tựa |
| Vặn xoắn khi siết đai ốc xa | Ma sát ren cao, thanh quá dài | Giữ thanh khi siết, bôi trơn ren |
| Ren bị bẹt ở đoạn đai ốc hay di chuyển | Đai ốc chịu tải khi xoay | ⛔ xoay đai ốc dưới tải |
| Đai ốc bỗng khó xoay ở giữa hành trình | Thanh đã cong, ren ⛔ còn đồng trục | Thay thanh, ⛔ cố xoay tiếp |
| Nứt chân ren tại vị trí sát mặt tựa | Uốn lặp lại theo rung | Đổi phương án, thanh ren ⛔ dùng chỗ rung |
| Võng dù tải nhẹ, đoạn rất dài | Trọng lượng bản thân đã đủ | Chia nhịp bằng điểm đỡ trung gian |
Hàng thứ bảy là ranh giới dùng được và ⛔ dùng được: ở vị trí rung liên tục, thanh ren là lựa chọn sai bất kể cấp bền, vì chân ren cho vết nứt mỏi vô số điểm khởi phát. Cơ chế mỏi và cách đọc mặt đứt xem bu lông bắt quang nhíp bị đứt ngang thân.
🔴 Bác một cách làm rất phổ biến: thanh ren võng thì nối thêm bằng khớp nối ren cho dài hơn rồi thêm đai ốc ở giữa cho "cứng". Khớp nối ⛔ làm thanh cứng hơn — nó tạo thêm một chỗ gián đoạn tiết diện, và chỗ gián đoạn là chỗ gập. Đai ốc siết giữa nhịp cũng ⛔ đỡ được gì vì nó ⛔ tựa vào đâu. Thứ duy nhất giảm võng là giảm nhịp bằng điểm đỡ tựa vào kết cấu, hoặc đổi sang chi tiết chịu uốn đúng nghĩa.
Dùng đúng
Chỉ để thanh ren chịu kéo dọc trục. Khi cần một chi tiết chịu uốn — thanh ngang, thanh chống, dầm phụ — dùng thanh có tiết diện phù hợp, ⛔ dùng thanh ren.
Chia nhịp. Với đoạn dài chịu kéo mà vẫn phải tự đỡ trọng lượng bản thân, thêm điểm đỡ trung gian tựa vào kết cấu. Giảm nhịp là biện pháp hiệu quả nhất và thường rẻ nhất.
Giữ mặt tựa vuông trục ở hai đầu, dùng đệm bản rộng. Mặt tựa nghiêng biến tải kéo thành tải kéo kèm uốn, và uốn là chế độ thanh ren chịu kém nhất.
⛔ xoay đai ốc khi thanh đang chịu tải — ren bị bẹt ngay đoạn đó và từ đó đai ốc kẹt. Cấp bền, cỡ và tải tương ứng tra ở bảng kích thước và tải trọng thanh ren DIN 975.
Cùng một nguyên tắc, ba chi tiết khác nhau
Thanh ren, bu lông dài và ty treo đều chung một luật: tốt khi bị kéo, kém khi bị uốn. Vì vậy mọi phương án lắp nên được kiểm bằng một câu hỏi duy nhất — *chi tiết này đang bị kéo hay đang bị uốn?*
Nếu câu trả lời là "bị uốn" thì ⛔ cần tính tiếp: đổi chi tiết. Đây cũng là cách đọc ra nguyên nhân khi cột chống bị cong, xem cột chống cánh thùng lửng bị cong khi chở hàng nặng.
Chủng loại thanh ren, bu lông và đai ốc xem bu lông, ốc vít công nghiệp và kết nối & ghép nối thùng xe.
Liên hệ tư vấn
Trường An cung cấp thanh ren DIN 975, đai ốc, đệm bản rộng và bu lông theo cấp bền. Gọi 0878 939 639 kèm chiều dài nhịp, tải treo và cho biết chi tiết đang bị kéo hay bị uốn để được tư vấn cỡ và phương án lắp.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Thanh ren bị võng có phải do hàng kém chất lượng?
Thường không. Thanh ren chỉ nên chịu kéo dọc trục; khi bị uốn thì toàn thân đều là chân ren nên nó võng ở tải nhỏ hơn nhiều so với thanh trơn cùng đường kính, bất kể cấp bền.
❓ Nối thêm khớp nối ren cho thanh dài hơn có làm nó cứng hơn không?
Không. Khớp nối tạo thêm một chỗ gián đoạn tiết diện, và chỗ gián đoạn chính là chỗ sẽ gập. Thứ duy nhất giảm võng là giảm nhịp bằng điểm đỡ tựa vào kết cấu.
❓ Thanh ren võng rồi gò thẳng lại dùng tiếp được không?
Không, nếu tháo ra nó vẫn cong. Biến dạng đã vĩnh viễn, ren dọc đoạn đó không còn đồng trục nên đai ốc sẽ kẹt, và vùng bị gò trở thành chỗ yếu nhất.
❓ Vị trí rung liên tục có dùng thanh ren được không?
Không nên, bất kể cấp bền. Mỗi chân ren là một điểm tập trung ứng suất, nên thanh ren có sẵn hàng trăm điểm khởi phát nứt mỏi dọc thân khi bị uốn lặp lại.
❓ Đai ốc bỗng khó xoay ở giữa hành trình là sao?
Thanh đã cong nên ren không còn đồng trục. Cố xoay tiếp sẽ bẹt ren và làm đai ốc kẹt hẳn; nên thay thanh. Ngoài ra không xoay đai ốc khi thanh đang chịu tải.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.