Vòng Đệm Đàn Hồi và Vòng Đệm Phẳng: Chọn Đúng Cho Mỗi Mối Ghép

Nên chọn vòng đệm phẳng để phân bố lực siết và bảo vệ bề mặt mềm khỏi bị lún, còn vòng đệm đàn hồi (vòng vênh) để chống mối ghép tự tháo do rung. Khi dùng cả hai, vòng vênh nằm sát đai ốc, vòng phẳng tiếp xúc bề mặt chi tiết; lắp sai có thể làm mối ghép tự nới lỏng hoặc lún hỏng bề mặt.

Chọn vòng đệm đàn hồi hay vòng đệm phẳng?

Theo tên tiêu chuẩn, câu hỏi "DIN 125 hay DIN 127" chính là câu hỏi này: DIN 125 là vòng đệm phẳng, DIN 127 là vòng đệm vênh (đàn hồi) — DIN 127 không có tiêu chuẩn ISO tương đương trực tiếp, còn vòng đệm phẳng có vát mép theo hệ ISO là ISO 7090. Hai câu hỏi quyết định việc chọn: bề mặt tiếp xúc cứng hay mềm, và mối ghép có bị rung động hay không. Các phần dưới đây trả lời từng trường hợp.

Là đơn vị cung cấp bu lông ốc vít và vật tư cơ khí, Vật Tư Trường An hướng dẫn bạn cách phối hợp hai loại vòng đệm theo từng kiểu mối ghép cụ thể, để mỗi mối siết đều đạt đúng công năng.

Vòng đệm phẳng dùng để làm gì?

Vòng đệm phẳng có nhiệm vụ chính là trải đều lực siết của đai ốc hoặc đầu bu lông ra một diện tích rộng hơn, để bảo vệ bề mặt. Nhờ đó, áp lực không tập trung vào một điểm nhỏ quanh lỗ, tránh làm móp, nứt hay biến dạng bề mặt.

Nên ưu tiên vòng đệm phẳng khi:

• •Lỗ khoan rộng hơn thân bu lông, cần một mặt đỡ để đai ốc không lọt hoặc nghiêng.
• •Vật liệu mềm như nhôm, gỗ, nhựa, tôn mỏng — dễ bị lún nếu lực siết dồn vào diện tích nhỏ.
• •Bề mặt cần bảo vệ, ví dụ sơn phủ, mặt gia công tinh, không muốn bị xước khi đai ốc xoay.
• •Mối ghép cần độ phẳng và thẩm mỹ, phân bố lực đều giúp chi tiết không bị vênh.

Vòng đệm phẳng không có khả năng chống tự tháo. Nó chỉ làm tốt việc đỡ và phân tán lực, nên trong môi trường rung động, dùng riêng vòng đệm phẳng là chưa đủ.

Vòng đệm đàn hồi (vòng vênh) chống rung thế nào?

Vòng đệm đàn hồi, thường gọi là vòng vênh, có một khe hở và hai mép so le tạo độ đàn hồi. Khi siết chặt, vòng bị ép phẳng lại, sinh ra lực phản kháng liên tục ép vào ren và đai ốc. Chính lực đàn hồi này giúp mối ghép không tự nới lỏng khi chịu rung động.

Nên dùng vòng đệm đàn hồi khi:

• •Mối ghép có rung lắc, va đập liên tục như khung xe, máy móc quay, kết cấu thép động.
• •Mối ghép khó kiểm tra, bảo trì thường xuyên, cần tự giữ lực siết lâu dài.
• •Cần một giải pháp chống tự tháo đơn giản, chi phí thấp mà không cần keo khóa ren.

Lưu ý: mép sắc của vòng vênh bấu nhẹ vào bề mặt tiếp xúc. Trên vật liệu cứng (thép, gang) điều này tốt vì tăng ma sát; trên vật liệu mềm thì cần xem phần dưới về cách lắp.

Khi nào dùng riêng, khi nào dùng cả hai?

Cách phối hợp đúng phụ thuộc vào bề mặt tiếp xúc và mức độ rung của mối ghép.

• •Chỉ vòng đệm phẳng: khi mối ghép tĩnh, ít rung, nhưng bề mặt mềm hoặc lỗ rộng cần phân bố lực.
• •Chỉ vòng đệm đàn hồi: khi mối ghép trên vật liệu cứng, đồng chất, cần chống rung và không lo lún bề mặt.
• •Dùng cả hai: khi vừa có rung động vừa có bề mặt cần bảo vệ. Thứ tự đúng là vòng vênh nằm sát đai ốc, vòng phẳng nằm dưới cùng tiếp xúc với bề mặt chi tiết. Như vậy vòng phẳng chắn không cho mép vòng vênh ăn lún vào bề mặt, đồng thời vòng vênh vẫn giữ được lực đàn hồi chống tháo.

Mối ghép nào nên dùng vòng đệm nào?

Có nên lắp vòng vênh trên vật liệu mềm?

Không nên, và đây là lỗi rất hay gặp. Khi lắp vòng vênh trực tiếp lên nhôm, gỗ hoặc nhựa, mép sắc của vòng sẽ ăn dần vào bề mặt mỗi khi rung. Bề mặt lún xuống làm lực siết giảm theo thời gian, mối ghép lại bị lỏng đúng vào thứ mà vòng vênh lẽ ra phải chống. Giải pháp là lót một vòng đệm phẳng bên dưới để mép vênh tì lên kim loại cứng của vòng phẳng thay vì tì vào vật liệu mềm.

Thứ tự lắp vòng đệm và đồng bộ vật liệu

Thứ tự lắp chuẩn từ dưới lên trên là: bề mặt chi tiết — vòng đệm phẳng — vòng đệm đàn hồi — đai ốc. Với bu lông, áp dụng tương tự ở phía đầu bu lông nếu cần.

Một nguyên tắc không nên bỏ qua là đồng bộ vật liệu. Vòng đệm nên cùng cấp vật liệu và lớp mạ với bu lông, đai ốc. Ví dụ inox 304 đi với inox 304, thép mạ kẽm đi với thép mạ kẽm. Trộn lẫn kim loại khác nhau trong môi trường ẩm sẽ gây ăn mòn điện hóa, làm rỉ và yếu mối ghép. Bạn có thể tham khảo các dòng vòng đệm và phụ kiện ốc vít đồng bộ tại Vật Tư Trường An để chọn đúng cấp bền và lớp mạ.

Cùng chủ đề: Bu Lông Bắt Bửng Lỏng Lại Sau Vài Nghìn Km — Siết Lại Hay Phải Thay?; Long Đen Vênh Bị Dẹt Sau Khi Siết — Còn Chống Tự Nới Được Không; Bu Lông Cổ Vuông (Carriage Bolt) Là Gì — Cơ Chế Chống Xoay và Ứng Dụng; Phân Biệt Bu Lông Và Ốc Vít Khác Nhau Thế Nào, Chọn Loại Nào.

Tư vấn chọn vòng đệm theo mối ghép

Mỗi mối ghép có yêu cầu riêng về lực, rung động và vật liệu. Chọn đúng vòng đệm và lắp đúng thứ tự giúp mối ghép giữ được lực siết ổn định hơn theo thời gian, tùy điều kiện làm việc, góp phần an toàn và giảm chi phí bảo trì.

Nếu bạn chưa chắc nên dùng vòng phẳng, vòng đàn hồi hay cả hai cho ứng dụng của mình, hãy liên hệ Vật Tư Trường An. Là đơn vị cung cấp trực tiếp, chúng tôi tư vấn cấp bền, vật liệu và quy cách phù hợp, đồng thời cung cấp bu lông ốc vít và vòng đệm đồng bộ theo số lượng lớn.

Gọi ngay hotline 0878 939 639 để được tư vấn và báo giá nhanh.