Bu Lông Mặt Bích DIN 6921, ISO 4162, ISO 15071: Đối Chiếu Mã
Bu lông lục giác mặt bích DIN 6921, ISO 4162, ISO 15071 và EN 1665 khác gì, có răng chống xoay hay không, cỡ đầu đo thế nào và ghi mã đặt hàng cho đúng.
Trả lời nhanh: Bu lông lục giác mặt bích (flange bolt, bu lông liền long đền) có vành tròn dưới đầu để trải lực ép. DIN 6921 là mã Đức cũ đã bị rút, thay bằng EN 1665; ISO 4162 và ISO 15071 là hai tiêu chuẩn ISO loạt nhỏ, ren M5 tới M16. Răng cưa dưới vành là tuỳ chọn, phải ghi rõ khi đặt. Cỡ đầu giữa các mã có thể khác nhau, nên đo trước khi mua thay.
Bốn mã DIN 6921, EN 1665, ISO 4162, ISO 15071 khác nhau thế nào?
| Mã | Tên, phạm vi | Trạng thái | Nguồn |
|---|---|---|---|
| DIN 6921 | Bu lông lục giác mặt bích, có hoặc không có răng dưới đầu, loạt nặng (heavy series) | Đã rút, thay bằng DIN EN 1665 | fasten.it, trang tiêu chuẩn DIN 6921 |
| EN 1665 | Mã châu Âu thay DIN 6921; nhà phân phối ghi là tương đương gần đúng | Hiện hành | fasten.it; catalog Fabory |
| ISO 4162:2012 | Hexagon bolts with flange — Small series — Product grade A with driving feature of product grade B; ren M5 tới M16, cấp bền 8.8 tới 10.9 và A2-70 | Hiện hành | Tóm tắt tiêu chuẩn ISO 4162 trên NSAI Standards Store |
| ISO 15071:2011 | Hexagon bolts with flange — Small series — Product grade A; ren M5 tới M16, cấp bền 8.8, 9.8, 10.9 và A2-70 | Hiện hành | Tóm tắt tiêu chuẩn ISO 15071 trên NSAI Standards Store |
Hai mã ISO cùng là loạt nhỏ, cùng dải ren. Khác biệt đọc được ngay từ tên tiêu chuẩn: ISO 4162 ghi phần lục giác vặn theo cấp chính xác B, còn ISO 15071 là cấp chính xác A toàn bộ; ISO 15071 nêu thêm cấp bền 9.8. Khi bản vẽ hoặc phụ tùng gốc ghi đích danh một mã ISO, đặt đúng mã đó; khi chỉ ghi "bu lông mặt bích", hỏi lại hoặc đo mẫu.
Catalog Fabory ghi một mã hàng DIN 6921 cấp 8.8 là "≈ ISO 4162, ≈ EN 1665": dấu "≈" nghĩa là gần tương đương, không phải trùng khớp mọi kích thước.
Có răng chống xoay hay không?
DIN 6921 có cả hai kiểu: vành phẳng và vành có răng dưới đầu (knurled underhead), theo trang tiêu chuẩn trên fasten.it. Catalog Fabory mô tả vành răng cưa cho khả năng tự hãm tốt, và vành rộng trải lực dưới đầu ra diện tích lớn hơn nên áp lực bề mặt thấp hơn.
Cách chọn trên khung thùng:
- •Vành răng: hợp mối ghép thép với thép bị rung, ít tháo. Răng cắn vào bề mặt lắp nên để lại vết; mặt đã sơn hoặc mạ sẽ bị trầy tại vành, cần tính tới chống gỉ chỗ đó.
- •Vành phẳng: hợp mặt cần giữ lớp phủ, mặt nhôm, hoặc mối tháo lắp thường xuyên; muốn chống lỏng thì dùng thêm biện pháp khác theo hướng dẫn lắp.
- •Khi đặt hàng, ghi rõ "có răng" hay "không răng"; cùng một mã DIN 6921 có thể giao một trong hai kiểu.
Phần đai ốc mặt bích đi kèm đã có bài riêng: đai ốc flange là gì, khi nào dùng.
Cỡ đầu và đường kính vành theo DIN 6921
Bảng dưới là kích thước vành phẳng theo bảng DIN 6921 trên fasten.it; số M8 đối chiếu khớp với trang sản phẩm DIN 6921 M8x25 của Fabory (nguồn: catalog Fabory — s 13, vành tới 18, đầu cao tới 8,1).
| Ren | Bước ren (mm) — DIN 6921 | s cỡ cờ lê (mm) — DIN 6921 | Đường kính vành lớn nhất (mm) — DIN 6921 | Chiều cao đầu lớn nhất (mm) — DIN 6921 |
|---|---|---|---|---|
| M5 | 0,8 | 8 | 11,8 | 5,4 |
| M6 | 1 | 10 | 14,2 | 6,6 |
| M8 | 1,25 | 13 | 18 | 8,1 |
| M10 | 1,5 | 15 | 22,3 | 9,2 |
| M12 | 1,75 | 16 | 26,6 | 11,5 |
| M14 | 2 | 18 | 30,5 | 12,8 |
| M16 | 2 | 21 | 35 | 14,4 |
Cũng trên trang DIN 6921 đó, bảng cho kiểu có răng dưới đầu ghi M12 cỡ cờ lê 17 và M16 cỡ cờ lê 22, khác với bảng vành phẳng (nguồn: fasten.it). Tức là ngay trong một mã DIN, cỡ cờ lê có thể khác theo kiểu vành; chưa kể bu lông theo ISO loạt nhỏ. Bài này không chép kích thước ISO 4162, ISO 15071 vì chưa mở được bảng gốc; đo thực tế hoặc xin bản vẽ của hãng.
Cỡ cờ lê bu lông mặt bích cũng có thể khác bu lông lục giác thường cùng ren (theo bảng DIN 6921, M10 dùng cờ lê 15), nên đừng mặc định mang bộ cờ lê của bu lông thường. Bảng cỡ cờ lê bu lông thường có ở bài bảng cỡ cờ lê bu lông ISO, DIN, JIS, ANSI.
Dùng bu lông mặt bích ở đâu trên khung thùng?
Vành liền đầu thay cho long đền rời, nên hợp chỗ lỗ khoan rộng, lỗ ô van hoặc tấm mỏng cần trải lực ép: bắt giá đỡ, ke góc, bát treo, tấm che vào khung. Mối bắt chịu lực lớn vào chassis vẫn phải theo đúng loại bu lông, cấp bền và cách lắp mà hãng xe hoặc bản vẽ quy định; bu lông mặt bích không mặc nhiên thay được bu lông lục giác có long đền cấp bền cao.
Đo, kiểm gì trước khi mua, thay?
- •[ ] Đọc dấu cấp bền trên đầu bu lông cũ (8.8, 10.9, A2-70 theo dải cấp của ISO 4162, ISO 15071).
- •[ ] Đo đường kính ren, bước ren, chiều dài dưới vành.
- •[ ] Đo s qua mặt dẹt và đường kính vành; dò bảng DIN 6921 để biết con cũ là loại nặng kiểu DIN hay loạt nhỏ ISO.
- •[ ] Nhìn mặt dưới vành: có răng hay phẳng.
- •[ ] Ghi đủ khi đặt: ren × chiều dài, mã tiêu chuẩn (DIN 6921 / EN 1665 / ISO 4162 / ISO 15071), cấp bền, có răng hay không, lớp phủ.
- •[ ] Dùng đai ốc mặt bích cùng cấp bền nếu mối ghép có đai ốc.
Trường An cung cấp bu lông lục giác mặt bích hệ mét; gửi mã tiêu chuẩn hoặc số đo con cũ để được đối chiếu đúng hàng thay. Xem thêm nhóm bu lông.
Nguồn tham khảo
- •fasten.it, DIN 6921 Standard Dimensions (hexagon flange bolts with or without knurled underhead): https://fasten.it/en/norms/norm/din_6921
- •Fabory, DIN 6921 Hexagon flange bolt with serrated flange, class 8.8: https://www.fabory.com/en_GB/din-6921-hexagon-flange-bolt-with-serrated-flange%2C-zinc-plated%2C-class-8-8/p/01258
- •NSAI Standards Store, ISO 4162:2012: https://shop.standards.ie/en-ie/standards/iso-4162-2012-614406_saig_iso_iso_1409837
- •NSAI Standards Store, ISO 15071:2011: https://shop.standards.ie/en-ie/standards/iso-15071-2011-578827_saig_iso_iso_1324787
- •Fabory, DIN 6921 Hexagon flange bolt, plain, class 10.9, M8x25: https://www.fabory.com/en_GB/din-6921-hexagon-flange-bolt%2c-plain%2c-class-10-9-m8x25/p/04132080025
Cùng chủ đề: Kết hợp bu lông, đai ốc, vòng đệm; Đai ốc tự khoá nyloc; Bu lông bánh xe hệ ISO và JIS.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ DIN 6921 và ISO 4162 có thay nhau được không?
Nhà phân phối như Fabory ghi DIN 6921 là gần tương đương ISO 4162 và EN 1665, không phải trùng khớp. DIN 6921 là loạt nặng đã rút; ISO 4162 là loạt nhỏ. Cỡ đầu và vành có thể khác, nên đo mẫu hoặc ghi đúng mã khi đặt.
❓ Bu lông mặt bích có răng hay không răng tốt hơn?
Theo catalog Fabory, vành răng cưa cho khả năng tự hãm tốt, hợp mối thép rung ít tháo; nhưng răng làm trầy lớp sơn, mạ tại vành. Vành phẳng hợp mặt cần giữ lớp phủ hoặc tháo lắp thường xuyên. Cần ghi rõ kiểu khi đặt hàng.
❓ Bu lông mặt bích M8 dùng cờ lê bao nhiêu theo DIN 6921?
Theo bảng DIN 6921 trên fasten.it và trang sản phẩm Fabory, M8 dùng cờ lê 13, vành lớn nhất 18 mm. Bu lông theo mã khác hoặc kiểu có răng có thể khác cỡ, nên đo s trước khi mua.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.