Bu Lông Cấy (Stud Bolt) Là Gì? Ứng Dụng Đường Ống và Máy Móc

Bu lông cấy (stud bolt) là thanh thép thẳng có ren ở hai đầu, không có đầu mũ lục giác, dùng kèm đai ốc để tạo lực kẹp giữ hai chi tiết lại với nhau. Loại này dùng cho mặt bích đường ống áp lực cao, nắp cylinder máy nổ và các kết cấu cần tháo lắp thường xuyên.

Bu lông cấy (stud bolt) là gì?

Khác với bu lông lục giác có một đầu mũ liền khối, bu lông cấy (stud bolt) là thanh thép thẳng có ren ở hai đầu, phần giữa có thể trơn (không ren) hoặc ren suốt toàn bộ chiều dài. Khi sử dụng, stud bolt đi kèm đai ốc (ốc lục giác): loại xuyên qua mặt bích dùng hai đai ốc ở hai đầu, loại cấy vào thân máy dùng đai ốc ở đầu nhô ra. Chọn loại đai ốc (lục giác thường, cao, nyloc, khóa kim loại) và cấp bền đi cặp xem bài phân loại đai ốc và cách chọn cấp bền.

Chính vì không có đầu mũ, bu lông cấy có lợi thế ở những vị trí lắp ráp chật hẹp, nơi cần siết đều lực từ cả hai phía, hoặc nơi cần tháo lắp nhiều lần mà vẫn bảo toàn ren trên thân máy. Đây là lý do stud bolt thường được chọn cho mặt bích đường ống, nồi hơi, van công nghiệp và khối động cơ (riêng mặt bích, cách tra số lượng, đường kính và vật liệu B7/B8M xem bu lông mặt bích đường ống theo ASME). Dễ nhầm với thanh ren dài (ty ren) — khác biệt cốt lõi là thanh ren dài ren suốt toàn bộ, không có đoạn thân trơn, dùng đai ốc ở nhiều vị trí thay vì chỉ hai đầu.

Bu lông cấy được phân loại thế nào?

Bu lông cấy được chia thành hai nhóm chính dựa trên cấu tạo phần thân:

• •Stud bolt ren suốt (Full Thread / Continuous Thread): Ren chạy liên tục từ đầu này sang đầu kia. Loại này thường dùng để nối hai mặt bích đường ống, vì xuyên qua lỗ thông của cả hai mặt bích và siết đai ốc ở cả hai phía.
• •Stud bolt ren hai đầu (Tap-End / Double-End): Hai đầu có ren, phần giữa trơn. Một đầu được cấy (vặn chặt) vào lỗ ren có sẵn trên thân máy hoặc khối động cơ, đầu còn lại nhô ra để lắp chi tiết và siết đai ốc. Phần ren cấy được vặn chặt để cố định, không bị tháo ra khi vặn đai ốc bên ngoài.

Ngoài ra còn có biến thể stud bolt một đầu ren dài, một đầu ren ngắn dùng cho các kết cấu đặc thù cần điều chỉnh vị trí.

Stud bolt được dùng vào những ứng dụng nào?

Stud bolt được dùng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực kỹ thuật đòi hỏi độ tin cậy cao:

• •Nối mặt bích đường ống: Đây là ứng dụng kinh điển nhất. Stud bolt ren suốt cùng hai đai ốc siết chặt hai mặt bích, đảm bảo kín khít, chịu áp lực và nhiệt độ cao trong hệ thống ống dẫn dầu, khí, hơi nước.

• •Cấy vào thân máy và khối động cơ: Stud bolt tap-end được cấy cố định vào lỗ ren trên block động cơ, mặt máy, đầu xy-lanh. Nhờ đó, các chi tiết như nắp máy có thể tháo lắp nhiều lần mà không làm mòn ren gốc trên thân máy bằng gang/nhôm. Lý do chi tiết gang chỉ làm phần thân còn bu lông cấy vào vẫn phải là thép được giải thích trong bài gang xám, gang dẻo và thép làm bu lông khác nhau thế nào.

• •Kết cấu thép và lắp ghép cơ khí: Dùng để liên kết các cấu kiện chịu lực, bệ máy, giá đỡ thiết bị, nơi cần lực kẹp lớn và phân bố đều.

• •Nồi hơi, bình áp lực, van công nghiệp: Môi trường nhiệt độ và áp suất khắc nghiệt yêu cầu stud bolt vật liệu hợp kim chịu nhiệt.

Bu lông 2 đầu có phải bu lông cấy không?

Bu lông 2 đầu (bu lông hai đầu ren) thường là bu lông cấy (stud bolt): thanh thép thẳng có ren ở cả hai đầu, không có mũ lục giác, dùng kèm đai ốc. Phần giữa có thể trơn hoặc ren suốt. Nếu ren chạy suốt toàn thân và cắt theo mét thì thường gọi là thanh ren (ty ren), xem thanh ren dài là gì, ứng dụng và phân biệt với bu lông cấy.

Vít cấy M4, M10 và vít cấy gỗ là gì?

Vít cấy là cách gọi trong tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 1916) cho bu lông cấy: thanh có ren hai đầu, một đầu cấy vào lỗ ren của chi tiết, đầu kia nhô ra để vặn đai ốc. M4, M10 chỉ là cỡ ren hệ mét, nên khi đặt hàng cần thêm chiều dài và vật liệu. Vít cấy gỗ thường là loại khác, ren gỗ ở một đầu.

• •Vít cấy M4, M10: số sau chữ M là đường kính ren; M4 là cỡ nhỏ, M10 là cỡ trung. Hãy ghi rõ chiều dài đoạn cấy vào lỗ và đoạn để vặn đai ốc, vì hai đoạn có thể khác nhau, rồi nêu cấp bền hoặc vật liệu theo bản vẽ.
• •Vít cấy gỗ: thường chỉ thanh có một đầu ren gỗ để vặn thẳng vào gỗ, đầu còn lại ren hệ mét để vặn đai ốc. Khác bu lông cấy kim loại hai đầu ren mét ở trên, nên hãy gửi ảnh hoặc mẫu để xác nhận đúng loại trước khi đặt. Về vít bắt gỗ nói chung xem vít gỗ là gì, phân loại và cách chọn.
• •Phân biệt với ty ren: thanh ren suốt cắt theo mét là thanh ren dài, không có đoạn thân trơn như bu lông cấy.

Stud bolt theo tiêu chuẩn và vật liệu nào?

Stud bolt công nghiệp thường theo các tiêu chuẩn ASTM sau:

• •ASTM A193 B7: Tiêu chuẩn thường dùng cho stud bolt làm việc trong môi trường áp lực và nhiệt độ cao. Vật liệu là thép hợp kim Crom-Molypden (Cr-Mo) đã qua tôi và ram, cho giới hạn bền kéo cao, phù hợp đường ống dầu khí, nồi hơi.
• •ASTM A320 L7: Dùng cho nhiệt độ thấp (môi trường lạnh, khí hóa lỏng), đảm bảo độ dai va đập.
• •ASTM A193 B8 / B8M: Làm bằng thép không gỉ (inox 304/316), chống ăn mòn cho môi trường hóa chất, ngoài trời, ven biển.

Đai ốc đi kèm thường theo tiêu chuẩn ASTM A194 2H (cho B7) để đồng bộ cấp bền với stud bolt.

Xem thêm các quy cách tại danh mục bu lông Trường An để chọn đúng quy cách cho công trình của bạn.

So sánh các loại stud bolt và ứng dụng

Lắp bu lông cấy đúng kỹ thuật như thế nào?

Lắp đúng kỹ thuật theo bốn bước dưới đây quyết định độ kín và an toàn của mối ghép:

• •Bước 1: Vệ sinh sạch lỗ ren và bề mặt tiếp xúc, kiểm tra ren không bị xước hay bám bẩn.
• •Bước 2: Với loại tap-end, cấy đầu ren ngắn vào lỗ ren thân máy, vặn chặt đến hết phần ren cấy. Với loại ren suốt, luồn thanh stud qua lỗ mặt bích.
• •Bước 3: Lắp đai ốc vào cả hai đầu (hoặc đầu nhô ra), bôi mỡ chống kẹt (anti-seize) lên ren để dễ tháo về sau.
• •Bước 4: Siết đai ốc theo trình tự chéo (đối xứng) và đúng lực siết (torque) theo khuyến cáo kỹ thuật, siết tăng dần qua nhiều lượt để lực kẹp phân bố đều, tránh vênh mặt bích.

Siết đúng lực và đúng thứ tự giúp mối ghép kín, hạn chế rò rỉ và bền theo thời gian.

Liên Hệ Đặt Hàng Stud Bolt

Là đơn vị cung cấp bu lông ốc vít, Vật Tư Trường An cung cấp bu lông cấy kèm đai ốc đồng bộ cho đại lý, nhà thầu, xưởng cơ khí. Cần quy cách riêng, hãy gửi thông số hoặc mẫu (tiêu chuẩn, đường kính, chiều dài) để được tư vấn và báo nguồn hàng.

Nếu bạn muốn tìm hiểu tổng quan về các loại bu lông và cách phân loại trước khi chọn quy cách, tham khảo thêm bài viết bu lông là gì, các loại bu lông phổ biến.

Gọi ngay 0878 939 639 để được tư vấn quy cách stud bolt phù hợp với hệ thống đường ống, máy móc của bạn. Tham khảo thêm sản phẩm tại trang danh mục bu lông.