Logo Vật Tư Trường An
Vật Tư Trường An
Nhà sản xuất linh kiện thùng xe
Trang chủ/Bài viết/Bu Lông Inch SAE J429 Grade 5, Grade 8: Đọc Vạch Trên Đầu
Kỹ thuật7 phút đọc

Bu Lông Inch SAE J429 Grade 5, Grade 8: Đọc Vạch Trên Đầu

Bu Lông Inch SAE J429 Grade 5, Grade 8: Đọc Vạch Trên Đầu

Đọc vạch trên đầu bu lông inch theo SAE J429: Grade 2 không vạch, Grade 5 ba vạch, Grade 8 sáu vạch; đai ốc SAE J995 đi kèm và đối chiếu cấp 8.8, 10.9.

Trả lời nhanh: Trên bu lông inch của xe và rơ moóc theo hệ Mỹ, cấp bền theo tiêu chuẩn SAE J429 đọc bằng số vạch hướng tâm trên đầu: không vạch là Grade 2, ba vạch là Grade 5, sáu vạch là Grade 8 (nguồn: Mutual Screw, Fastenal). Đai ốc đi kèm nên cùng cấp hoặc cao hơn theo SAE J995. Không thay bằng bu lông mét dù bền kéo gần nhau.

Vạch trên đầu bu lông inch nghĩa là gì?

Quy tắc nhớ nhanh theo bảng nhận dạng của Mutual Screw: đếm số vạch hướng tâm trên đầu rồi cộng thêm 2 là ra số Grade theo SAE J429. Cùng nguồn này mô tả ba vạch của Grade 5 cách đều nhau 120 độ, sáu vạch của Grade 8 cách đều 60 độ. Đầu không vạch là Grade 2 hoặc hàng không ghi cấp, nên không dùng cho mối ghép chịu lực khi chưa rõ nguồn gốc.

Bảng của Fastenal còn liệt kê SAE J429 Grade 8.2 (thép cacbon trung bình có bo, tôi ram, cỡ 1/4–1 in) với kiểu vạch riêng; gặp đầu có vạch không đều, đối chiếu bảng nhận dạng trước khi kết luận. Bu lông theo ASTM thì khác hẳn: đầu in chữ và số như A325, A449, 307A thay vì vạch (nguồn: bảng Fastenal). Bu lông hệ mét in số cấp có dấu chấm như 8.8, 10.9 trên đầu (nguồn: Mutual Screw).

Grade 2, Grade 5, Grade 8 theo SAE J429 chịu lực khác nhau bao nhiêu?

Cấp (theo SAE J429)Vạch trên đầuVật liệuCỡ (in)Bền thử, proof (psi)Chảy tối thiểu (psi)Bền kéo tối thiểu (psi)
Grade 2 (nguồn: Fastenal, AFT)Không vạchThép cacbon thấp hoặc trung bình1/4–3/455.00057.00074.000
Grade 2 (nguồn: Fastenal, AFT)Không vạchThép cacbon thấp hoặc trung bình7/8–1-1/233.00036.00060.000
Grade 5 (nguồn: Fastenal, AFT)3 vạchThép cacbon trung bình, tôi ram1/4–185.00092.000120.000
Grade 5 (nguồn: Fastenal, AFT)3 vạchThép cacbon trung bình, tôi ram1-1/8–1-1/274.00081.000105.000
Grade 8 (nguồn: Fastenal, AFT)6 vạchThép hợp kim cacbon trung bình, tôi ram1/4–1-1/2120.000130.000150.000

Hai điều rút ra từ bảng theo tiêu chuẩn SAE J429: Grade 2 và Grade 5 tụt mức bền khi lên cỡ lớn, còn Grade 8 giữ một mức cho cả dải 1/4–1-1/2 in (nguồn: Fastenal). Vì vậy khi thay bu lông cỡ lớn, đọc đúng hàng theo cỡ, không lấy số của cỡ nhỏ. Bền thử (proof load) là mức tải bu lông phải chịu được mà không bị giãn dư (biến dạng không hồi lại), khác bền kéo là mức đứt.

SAE J429 Grade 5, Grade 8 có tương đương cấp 8.8, 10.9 không?

Chỉ gần đúng về bền kéo, và chỉ khi so trong cùng một bảng có nguồn:

CấpBền kéo tối thiểuNguồn tham chiếu
SAE J429 Grade 5, cỡ 1/4–1 in120.000 psinguồn: Fastenal, AFT Fasteners
Cấp mét 8.8830 MPa, ghi tương đương 120.000 psinguồn: AFT Fasteners
SAE J429 Grade 8, cỡ 1/4–1-1/2 in150.000 psinguồn: Fastenal, AFT Fasteners
Cấp mét 10.91040 MPa, ghi tương đương 150.000 psinguồn: AFT Fasteners

Theo ASTM F568M (bản Wikipedia tóm tắt), cấp 8.8 có bền kéo tối thiểu 800 MPa cho cỡ tới 16 mm và 830 MPa cho cỡ 17–72 mm, nên con số 830 MPa ở bảng trên ứng với cỡ lớn. ASTM F568M là tiêu chuẩn hệ mét của Mỹ cho bu lông ren ngoài; Wikipedia ghi tiêu chuẩn này bị rút năm 2012, các cấp 4.6, 4.8, 5.8, 8.8, 9.8, 10.9, 12.9 gần như trùng ISO 898-1, còn hai cấp 8.8.3 và 10.9.3 là thép chịu thời tiết, không có trong ISO 898-1. Trên xe Mỹ đời cũ có thể gặp bu lông mét ghi theo ASTM F568M; khi mua thay, đặt theo ISO 898-1.

Gần nhau về bền kéo không có nghĩa thay lẫn được. Bu lông inch ren UNC hoặc UNF, bu lông mét ren hệ mét, cỡ đầu và cỡ cờ lê cũng khác; vặn nhầm ren là hỏng lỗ ren. Cách phân biệt hai hệ ren bằng dưỡng và thước có ở bài phân biệt bu lông metric và bu lông inch (UNF/UNC).

Đai ốc nào đi với bu lông nào theo SAE J995?

Bu lông (theo SAE J429)Đai ốc tương thích (nguồn: Fastenal)Bền thử đai ốc, psi (nguồn: Fastenal)
Grade 2 (nguồn: Fastenal)ASTM A563 Grade A, lục giác90.000 với ren UNC, cỡ 1/4–1-1/2 in
Grade 5 (nguồn: Fastenal)SAE J995 Grade 5, lục giác120.000 ren UNC, 109.000 ren UNF ở nhóm cỡ nhỏ; 105.000 và 94.000 ở cỡ trên 1 đến 1-1/2 in
Grade 8 (nguồn: Fastenal)SAE J995 Grade 8, lục giác150.000, cỡ 1/4–1-1/2 in

Mutual Screw ghi nguyên tắc: cấp đai ốc phải bằng hoặc cao hơn cấp bu lông; ghi chú của Fastenal cũng cho dùng đai ốc cấp cao hơn nếu tiêu chuẩn bu lông cho phép. Về dấu nhận dạng, Mutual Screw mô tả đai ốc Grade 2 không dấu, Grade 5 có ba dấu và Grade 8 có sáu dấu theo chu vi (nguồn: Mutual Screw), còn hình minh hoạ trong bảng Fastenal vẽ kiểu dấu khác. Vì vậy đai ốc không rõ dấu thì coi như chưa xác định cấp và thay mới đúng cấp.

Với bu lông mạ kẽm nhúng nóng hoặc mạ cơ học dày, Fastenal ghi đai ốc phải được taro rộng (overtap) mới lắp được; đai ốc thường sẽ kẹt ren.

Kiểm gì trước khi mua hoặc thay bu lông inch?

  1. Đếm vạch trên đầu bu lông cũ và chụp ảnh đầu; không vạch thì hỏi lại cấp trong tài liệu xe trước khi chọn Grade.
  2. Xác định hệ ren bằng dưỡng ren inch: UNC hay UNF, đếm số ren trên mỗi inch.
  3. Đo đường kính và chiều dài theo inch, ghi cả phần ren nếu là bu lông ren lửng.
  4. Chọn cấp theo đúng hàng cỡ trong bảng SAE J429 ở trên (nguồn: Fastenal), nhất là cỡ trên 1 in.
  5. Đai ốc cùng cấp hoặc cao hơn theo SAE J995; đai ốc cũ mất dấu thì thay mới.
  6. Không đổi sang bu lông mét cho lỗ ren inch, kể cả khi cấp 8.8 hay 10.9 có bền kéo gần (nguồn: bảng AFT Fasteners).
  7. Ghi đủ khi đặt hàng, ví dụ "1/2-13 UNC × 2 in, SAE J429 Grade 8, đai ốc SAE J995 Grade 8", kèm lớp mạ.

Trường An cung cấp bu lông, đai ốc hệ inch và hệ mét cho xe, rơ moóc. Liên hệ kèm ảnh đầu bu lông cũ, cỡ ren và chiều dài đã đo để được đối chiếu đúng cấp.

Nguồn tham khảo

  • •Mutual Screw & Supply, Bolt Grade Markings & Strength Chart: https://mutualscrew.com/pages/bolt-grade-markings-strength-chart
  • •AFT Fasteners, Grades of Bolts — Bolt Grade Markings & Bolt Strength Chart: https://www.aftfasteners.com/grades-of-bolts-bolt-grade-identification-chart/
  • •Fastenal Engineering & Design Support, Mechanical Properties of Inch Fasteners (Rev. 8-25-09): https://crafter.fastenal.com/static-assets/pdfs/Mechanical_Properties_of_Inch_Fasteners.pdf
  • •Wikipedia, ASTM F568M: https://en.wikipedia.org/wiki/ASTM_F568M

Cùng chủ đề: Bu lông metric và bu lông inch UNC/UNF; Cấp bền bu lông 4.6, 8.8, 10.9, 12.9; Bảng quy đổi bu lông hệ mét sang inch.

Câu Hỏi Thường Gặp

❓ Bu lông có 6 vạch trên đầu là cấp mấy theo SAE J429?

Theo tiêu chuẩn SAE J429, sáu vạch hướng tâm là Grade 8; ba vạch là Grade 5, không vạch là Grade 2 (nguồn: Mutual Screw, Fastenal). Quy tắc nhanh (nguồn: Mutual Screw): số vạch cộng 2 ra số Grade.

❓ Grade 8 theo SAE J429 có bằng cấp 10.9 không?

Chỉ gần về bền kéo (nguồn: bảng AFT Fasteners): Grade 8 có bền kéo tối thiểu 150.000 psi và cấp 10.9 là 1040 MPa, ghi tương đương 150.000 psi. Hai loại khác hệ ren nên không thay lẫn cho nhau.

❓ Bu lông SAE J429 Grade 5 dùng đai ốc nào?

Theo bảng Fastenal, bu lông SAE J429 Grade 5 đi với đai ốc SAE J995 Grade 5; dùng đai ốc Grade 8 cũng được vì cấp đai ốc nên bằng hoặc cao hơn cấp bu lông (nguồn: Mutual Screw).

bu lông SAE J429bu lông Grade 8bu lông Grade 5vạch trên đầu bu lông inchđai ốc SAE J995ASTM F568Mbu lông rơ moóc Mỹ
NT

Nguyễn Đỗ Tùng

Nội dung kỹ thuật

Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội

Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.

Gọi ngayChat ZaloBáo giá