Bảng Tra Cứu Mô-Men Siết Bu Lông Nhanh — M6 Đến M36, Cấp Bền 4.6 Đến 12.9

Siết bu lông sai mô-men là nguyên nhân hàng đầu gây lỏng mối ghép và gãy bu lông trong vận hành. Bảng tra cứu nhanh theo cấp bền và kích thước giúp thợ cơ khí tra đúng và siết đúng.
Tại Sao Mô-Men Siết Quan Trọng?
Mô-men siết (tightening torque) không phải là lực để "bu lông không bị lỏng" — mà là lực để tạo ra lực kẹp trục (clamping force / preload) đủ mạnh trong bu lông. Chính lực kẹp này mới giữ mối ghép không bị lỏng, không bị trượt.
Theo tiêu chuẩn VDI 2230, mối quan hệ mô-men siết và lực kẹp: T = K × d × F Trong đó: T = mô-men siết (N·m), K = hệ số ma sát tổng (0.12–0.20), d = đường kính ren (m), F = lực kẹp mục tiêu (N).
Bảng Mô-Men Siết Tiêu Chuẩn (N·m)
Bảng dưới tính với K = 0.15 (bu lông mạ kẽm, không bôi dầu) và sử dụng 75% giới hạn chảy:
| Kích thước | Cấp 4.6 | Cấp 8.8 | Cấp 10.9 | Cấp 12.9 |
|---|---|---|---|---|
| M6 | 3.5 | 9.5 | 14 | 16 |
| M8 | 8.5 | 23 | 33 | 39 |
| M10 | 17 | 46 | 65 | 77 |
| M12 | 29 | 80 | 113 | 132 |
| M16 | 72 | 195 | 275 | 325 |
| M20 | 140 | 380 | 535 | 625 |
| M24 | 240 | 650 | 920 | 1075 |
| M30 | 490 | 1320 | 1850 | 2175 |
| M36 | 860 | 2300 | 3250 | 3800 |
Giảm 15–25% nếu bôi mỡ hoặc dầu chống gỉ (K giảm xuống 0.12–0.13)
Inox A2-70 (304) và A4-80 (316)
| Kích thước | A2-70 / A4-70 | A4-80 |
|---|---|---|
| M6 | 7 | 9 |
| M8 | 17 | 22 |
| M10 | 34 | 43 |
| M12 | 58 | 73 |
| M16 | 140 | 178 |
Mẹo Thực Tế Khi Siết Bu Lông
- Không siết khô với inox — bôi dầu bôi trơn hoặc mỡ chống bó ren trước khi siết
- Siết nhiều bước với mối ghép nhiều bu lông — 50% → 80% → 100% mô-men theo thứ tự chéo
- Kiểm tra lại sau 48 giờ đầu vận hành — bu lông mới có hiện tượng "relaxation" (giảm lực kẹp do làm phẳng bề mặt)
- Cờ lê lực (torque wrench) là công cụ bắt buộc cho bu lông kết cấu — không dùng cảm giác tay
Phạm Đức Thành
KS. Ô tô – Cơ khí
Kỹ sư Ô tô – Cơ khí (hệ chính quy) — Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM
Anh Thành có 15 năm làm việc trực tiếp tại các xưởng đóng thùng xe tải lớn ở Bình Dương và TP.HCM trước khi về Trường An. Anh am hiểu sâu từng chi tiết của thùng xe: từ góc độ thiết kế kết cấu đến việc chọn bu lông, bản lề đúng tiêu chuẩn đăng kiểm. Anh từng tham gia dự án đóng 1.200 thùng xe lạnh cho chuỗi cung lạnh Masan và TH True Milk.
📚Nguồn tham khảo
- 1VDI 2230 — Systematic Calculation of Highly Stressed Bolted JointsVerein Deutscher Ingenieure (VDI) · 2015↗ www.vdi.de
- 2ISO 898-1:2013 — Mechanical properties of fasteners: Bolts, screws and studsISO International · 2013↗ www.iso.org
- 3Fastener World — Torque & Tension Reference GuideFastener World Magazine · 2024↗ www.fastenerworld.com
Bài viết được biên soạn dựa trên các nguồn học thuật, tiêu chuẩn kỹ thuật và báo chuyên ngành uy tín. Vật Tư Trường An không chịu trách nhiệm về nội dung của các trang web liên kết ngoài.