Cao Su Trên Thùng Xe Tải: Gioăng Cửa, Chắn Bùn, Chống Va Đập — Chọn Và Thay

Thùng kín xe tải 4,5 tấn, 3 cánh cửa dùng năm loại cao su: gioăng cửa, tấm chắn bùn, cao su chống va đập, cao su bố vải và nút bịt đầu sắt hộp. Số lượng theo định mức, cách chọn bằng mắt và tay, dấu hiệu cần thay.
Theo định mức tham chiếu, một thùng kín xe tải 4,5 tấn, 3 cánh cửa dùng năm loại cao su: gioăng cửa 15 mét, tấm chắn bùn 2 tấm, cao su chống va đập 3 bộ, cao su bố vải 2 dải và nút bịt đầu sắt hộp 8 cái. Mỗi loại làm một việc riêng, nên cách chọn và dấu hiệu cần thay cũng khác nhau.
Lưu ý: đây là định mức tham chiếu cho thùng kín xe tải 4,5 tấn, 3 cánh cửa; thùng khác kích thước thay đổi theo bản vẽ. Toàn bộ số lượng trong bài lấy từ định mức vật tư thùng kín xe tải, không có số nào do bài tự thêm.
Thùng kín 4,5 tấn cần những loại cao su nào, mỗi loại bao nhiêu?
Có năm loại, thuộc nhóm "cao su và bảo vệ thân thùng" của định mức. Bảng dưới ghi đúng quy cách và số lượng của định mức; tên gọi và nghĩa từng loại xem ở từ điển tên gọi vật tư thùng xe.
| Loại | Quy cách theo định mức | Số lượng mỗi xe | Vị trí |
|---|---|---|---|
| Gioăng cửa | Mặt gài gioăng cạnh hộp 20, ghi 50×20 | 15 mét | Quanh mép cánh cửa, bịt khe giữa cánh và khung |
| Tấm chắn bùn | 340 × 425 × 2 mm, cao su dẻo có bố, màu đen | 2 tấm | Sau bánh xe |
| Cao su chống va đập | Bộ gồm cao su Ø45, cao 50 mm, bu lông M8, đai ốc, long đền vênh, long đền phẳng; ưu tiên hàng đúc | 3 bộ | Điểm chạm của thùng, như cửa và cản |
| Cao su bố vải | Rộng 55, dày 10, dài 3800 mm, 2–3 lớp bố vải | 2 dải | Theo bản vẽ thùng |
| Bịt đầu sắt hộp | Nắp cao su bịt trong lòng hộp 30×30 | 8 cái | Đầu thanh sắt hộp 30×30 |
Định mức ghi gioăng là "50×20" mà không kèm đơn vị, nên khi đặt hàng hãy đo mẫu gioăng thật rồi đối chiếu, đừng đoán đơn vị.
Gioăng cửa thùng xe tải: chọn thế nào và khi nào phải thay?
Gioăng cửa (còn gọi là ron cửa) là cao su chạy quanh mép cánh cửa, bịt khe giữa cánh và khung để chặn nước mưa, bụi và giảm ồn. Định mức tính theo mét, 15 mét cho một xe; số mét thật của thùng bạn phụ thuộc chu vi các cánh cửa trên bản vẽ.
Chọn gioăng, nhìn và sờ những gì:
- •Hình dạng mặt gài: định mức ghi loại gài vào cạnh hộp 20. Đặt mẫu cũ cạnh mẫu mới, so phần gài và phần ép; sai tiết diện thì không ép kín dù cùng chất liệu.
- •Độ đàn hồi: bóp một đoạn bằng tay rồi thả, gioăng tốt trở về hình cũ ngay, không để lại vết lõm.
- •Bề mặt: gioăng mới phải liền, không nứt chân chim, không có đoạn sần hoặc rỗ.
- •Chủng loại cao su: định mức chỉ ghi "cao su". Khi đặt hãy hỏi rõ chủng loại; so sánh các loại nằm ở bài ron EPDM và cao su thường cho cửa thùng xe tải.
Dấu hiệu cần thay: gioăng chai cứng, bóp không đàn hồi lại; nứt bề mặt hoặc rách; bong khỏi chỗ gài; đóng cửa xong vẫn thấy khe sáng hoặc có nước vào thùng sau mưa. Nguyên nhân và cách xử lý khi gioăng hở xem ở bài gioăng cửa thùng xe tải bị hở, nước vào và gioăng bị chai cứng, mất đàn hồi.
Trường An cung cấp gioăng cao su EPDM thùng xe tải (ron cửa) bán theo mét; giá liên hệ báo giá.
Tấm chắn bùn cao su có bố: nhìn gì để chọn và khi nào thay?
Tấm chắn bùn treo sau bánh xe để ngăn bùn đất và đá văng lên thân thùng và xe phía sau. Định mức dùng 2 tấm, kích thước 340 × 425 × 2 mm, loại cao su dẻo có bố, màu đen. "Có bố" nghĩa là bên trong có lớp vải bố giúp tấm chịu uốn và chống rách; bạn nhìn được lớp này ở mép cắt.
Chọn bằng mắt và tay:
- •Mép cắt gọn, thấy lớp bố nằm giữa, không bị tách lớp hay phồng rộp.
- •Uốn gập thử một góc: tấm dẻo, nhả về phẳng, không để lại nếp trắng hoặc vết nứt ở chỗ gập.
- •Hai tấm cùng kích thước, cùng độ dày bằng mắt khi xếp chồng lên nhau.
- •Lỗ bắt, nếu có sẵn, thẳng hàng và đủ cách mép.
Dấu hiệu cần thay: nứt ở chân tấm hoặc quanh lỗ bắt, rách lan ra mép, lộ lớp bố, cong gập không còn trở về phẳng, mép chạm đất bị mòn cụt. Cao su dưới nắng gắt lâu ngày cũng giòn dần; xem chắn bùn cao su nứt, gãy sớm và cách chọn, lắp đặt tấm chắn bùn. Số đo trong định mức là của thùng 4,5 tấn này; xe khác đo lại theo bánh và vòm lốp.
Sản phẩm thật tại trang tấm chắn lốp, chắn bùn xe tải cao su; giá liên hệ báo giá.
Cao su chống va đập: vì sao ưu tiên hàng đúc và lắp ra sao?
Cao su chống va đập là khối cao su bắt bằng bu lông vào khung thùng, làm điểm chạm hấp thụ va đập, ví dụ chỗ cánh cửa đóng vào hoặc điểm cản. Định mức dùng 3 bộ; mỗi bộ gồm khối cao su Ø45, cao 50 mm kèm bu lông M8, đai ốc, long đền vênh và long đền phẳng.
Định mức ghi "ưu tiên hàng đúc, nếu không có thì dùng hàng tiện". Hàng đúc là cao su ép vào khuôn thành hình; hàng tiện là gọt từ khối cao su. Cách kiểm khi nhận hàng:
- •Ba khối cùng đường kính và chiều cao bằng thước, không lệch nhìn thấy.
- •Mặt ngoài liền, không có vết gọt thô, không sứt mép.
- •Lỗ hoặc chân bắt bu lông ở giữa, không lệch về một phía.
- •Bóp thử: khối đàn hồi đều, không có chỗ xốp hoặc rỗng.
Dấu hiệu cần thay: khối bị mòn mỏng, nứt, vỡ mảng, hoặc bu lông bắt lỏng làm khối xê dịch. Khi cao su mòn hết, cửa chạm kim loại trực tiếp và phát ra tiếng cạch; bài đệm cao su đá cửa thùng kín bị mòn, vỡ giải thích vì sao nên thay sớm.
Cao su bố vải và nút bịt đầu sắt hộp dùng ở đâu?
Cao su bố vải là cao su dạng tấm hoặc dải có lớp vải bố bên trong, chịu lực và chống mài mòn, xé rách. Định mức dùng 2 dải, mỗi dải rộng 55, dày 10, dài 3800 mm, có 2–3 lớp bố vải. Vị trí cụ thể ghi là "theo bản vẽ thùng", nên bài không nêu thêm công dụng nào ngoài điều đó; đặt hàng hãy hỏi người vẽ thùng. Khi nhận, nhìn mép cắt để thấy các lớp bố xen kẽ đều, dải thẳng, không cong vênh dọc chiều dài.
Nút bịt đầu sắt hộp là nắp cao su đóng vào đầu thanh sắt hộp 30×30, che gọn đầu cạnh và chống bụi nước lọt vào lòng hộp. Định mức dùng 8 cái. Con số 30×30 là kích thước ngoài của hộp; lòng trong nhỏ hơn tuỳ độ dày thành, nên thử nút vào một đầu hộp thật: vừa khít, phải gõ nhẹ mới vào và không tự tuột khi lắc. Nút rơi mất khiến nước đọng trong lòng hộp, xem nắp bịt đầu ống khung thùng bị rơi.
Làm sao kiểm tra nhanh toàn bộ cao su trên thùng?
Mỗi lần bảo dưỡng định kỳ, đi một vòng theo bảng dưới, chỉ cần mắt và tay. Quy trình bảo dưỡng chung xem ở trang sửa chữa, bảo trì thùng xe tải.
| Bộ phận | Nhìn | Sờ, thử | Thay khi |
|---|---|---|---|
| Gioăng cửa | Nứt, rách, bong khỏi chỗ gài; khe sáng khi đóng cửa | Bóp thả: có đàn hồi lại không | Chai cứng, nứt, hở khe, nước vào thùng |
| Tấm chắn bùn | Nứt chân, rách quanh lỗ bắt, lộ bố, mép mòn | Uốn gập: có nhả về phẳng không | Nứt lan, lộ bố, cong không phẳng lại |
| Cao su chống va đập | Mòn mỏng, nứt, vỡ, xê dịch | Lắc: bu lông có lỏng không | Mòn hết lớp đệm, vỡ, bắt lỏng |
| Cao su bố vải | Tách lớp bố, rách dọc dải | Kéo nhẹ: có bong lớp không | Tách lớp, rách, mất đàn hồi |
| Nút bịt đầu sắt hộp | Thiếu nút, nứt, đầu hộp lộ ra | Lắc nút: có còn khít không | Mất, nứt, lỏng khỏi đầu hộp |
| Cụm bản lề và khoá (không phải cao su) | Rơ, kẹt, gỉ | Đóng mở thử | Xem bản lề cửa thùng xe tải |
Tuổi thọ từng loại phụ thuộc tuyến đường, nắng mưa và số lần đóng mở cửa; bài không đưa số năm vì chưa có nguồn đủ tin cậy. Hãy kiểm theo dấu hiệu thay vì chờ một mốc thời gian.
Lắp cao su mới cần chú ý gì?
- •Gioăng: lau sạch và làm khô rãnh gài trước khi lắp; lắp liền mạch quanh cánh, hạn chế nối giữa đoạn; đóng cửa thử và kiểm khe sáng ở các góc.
- •Tấm chắn bùn: bắt bằng bu lông có long đền rộng để lực siết không xuyên qua tấm cao su; treo sao cho tấm không quệt đất.
- •Cao su chống va đập: lắp đủ bộ gồm long đền phẳng và long đền vênh đi cùng. Long đền vênh chống tự nới lỏng do rung. Siết đến khi khối ép chắc, không siết đến mức cao su lún méo.
- •Cao su bố vải: cắt, khoan theo bản vẽ thùng; nếu cần cắt, dùng dao sắc để mép không bị xơ bố.
- •Nút bịt: đóng sau khi hộp đã khô và đã sơn xong, để không nhốt ẩm bên trong.
- •Bu lông đi kèm bộ: bu lông và đai ốc M8 phải cùng bước ren thì mới vặn vừa; thông tin cỡ M8 xem ở trang bu lông M8.
Cụm thùng kín còn nhiều phụ kiện khác, xem tổng hợp tại phụ kiện thùng kín.
Đặt cao su theo định mức cần gửi thông tin gì?
Gửi cho nhà cung cấp: loại thùng và số cánh cửa, số mét gioăng đã đo, mẫu hoặc ảnh gioăng cũ (đặc biệt phần mặt gài), kích thước tấm chắn bùn cần, số bộ cao su chống va đập, quy cách dải bố vải và kích thước hộp bịt. Gioăng và chắn bùn xem sản phẩm ở hai trang đã nêu; các hạng mục còn lại và giá, liên hệ qua trang báo giá. Số lượng trên chỉ là định mức tham chiếu cho thùng kín xe tải 4,5 tấn, 3 cánh cửa; thùng khác thay đổi theo bản vẽ.
Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Thùng kín xe tải 4,5 tấn cần bao nhiêu mét gioăng cửa?
Định mức tham chiếu ghi 15 mét gioăng cửa cho thùng kín xe tải 4,5 tấn, 3 cánh cửa. Thùng khác kích thước thì số mét thay đổi theo bản vẽ, nên hãy đo chu vi các cánh cửa thật trước khi đặt.
❓ Một xe cần mấy tấm chắn bùn cao su?
Định mức dùng 2 tấm, kích thước 340 × 425 × 2 mm, loại cao su dẻo có bố, màu đen, treo sau bánh xe. Xe khác cỡ bánh hoặc vòm lốp cần đo lại theo xe.
❓ Gioăng cửa thùng xe bị hở thì có tự hết không?
Không. Gioăng chai cứng, nứt hoặc bong khỏi chỗ gài không tự hồi phục, khe hở sẽ ngày càng rộng. Bóp thử thấy không đàn hồi lại, hoặc thấy khe sáng khi đóng cửa thì nên thay đoạn hỏng hoặc cả tuyến.
❓ Cao su chống va đập nên chọn hàng đúc hay hàng tiện?
Định mức ưu tiên hàng đúc, chỉ dùng hàng tiện khi không có hàng đúc. Khi nhận, kiểm ba khối cùng kích thước Ø45, cao 50 mm, mặt ngoài liền, không sứt, bóp đàn hồi đều.
❓ Làm sao nhận biết cao su bố vải bằng mắt?
Nhìn mép cắt: cao su bố vải có các lớp vải xen giữa các lớp cao su; định mức ghi 2–3 lớp bố. Dải tốt thẳng, các lớp liền với nhau, không tách lớp hay rách dọc dải.
❓ Dấu hiệu nào cho biết tấm chắn bùn cần thay?
Nứt ở chân tấm hoặc quanh lỗ bắt, rách lan ra mép, lộ lớp bố, cong gập không trả về phẳng hoặc mép chạm đất bị mòn cụt. Gặp một trong các dấu hiệu này nên thay trước khi tấm rơi khỏi gá.
❓ Nút bịt đầu sắt hộp 30×30 có tác dụng gì và cần bao nhiêu?
Nút là nắp cao su đóng vào đầu thanh sắt hộp 30×30, che gọn đầu cạnh và chống bụi nước lọt vào lòng hộp. Định mức dùng 8 cái cho thùng kín xe tải 4,5 tấn, 3 cánh cửa.
❓ Cao su dùng trên thùng xe tải bao lâu thì phải thay?
Không có mốc chung vì phụ thuộc tuyến đường, nắng mưa và số lần đóng mở cửa. Hãy kiểm định kỳ bằng mắt và tay theo bảng dấu hiệu trong bài và thay khi thấy chai cứng, nứt, mòn mỏng hoặc lỏng khỏi chỗ gắn.
Nguyễn Đỗ Tùng
Nội dung kỹ thuật
Cử nhân Cơ khí — Đại học Công nghiệp Hà Nội
Anh Nguyễn Đỗ Tùng — Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm trong nghề cơ điện tử, phụ trách nội dung kỹ thuật cho Công ty TNHH Cơ Khí Hồng Thuận và các thương hiệu thuộc Hệ sinh thái Trường An.